جمع بندی نجاست سگ در قرآن

تب‌های اولیه

35 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

divoone1985;775173 نوشت:
سلام.
روایاتی که شما فرمودید نهایتا آب دهان سگ رو نجس میدونند. چرا شیعیان کلا سگ رو نجس میدونند؟ و اینکه آیا احکام اهل سنت در این موضوع مانند احکام شیعیان هست؟

با سلام و درود

در روایت امام صادق (علیه السلام) که در پست 18 بیان شد، ایشان بطور کلی سگ را نجس می دانند. لذا روایات معصومین (علیهم السلام) این موضوع را ثابت می کنند:

نقل قول:
قَالَ: لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ؟ لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ

در مورد نظر اهل سنت نیز در پست 22 عرض شد که اکثر آن ها سگ را بطور کلی نجس می دانند:

نقل قول:
«الکلب نجس إلاّ عند مالک»

میقات;775438 نوشت:
در مورد نظر اهل سنت نیز در پست 22 عرض شد که اکثر آن ها سگ را بطور کلی نجس می دانند:

سلام
اما در روایاتی که از پیامبر (ص) آوردید اشاره به نجس بودن سگ نشده. استناد اهل سنت در این مورد به چیه؟

[="Tahoma"][="3"]

divoone1985;775521 نوشت:
سلام
اما در روایاتی که از پیامبر (ص) آوردید اشاره به نجس بودن سگ نشده. استناد اهل سنت در این مورد به چیه؟

با سلام و درود

در تراث اهل سنت روایات متعددی هست که بیان می کند در خانه ای که سگ باشد، ملائکه وارد نمی شوند. لذا این از آلودگی بیش از حد متعارف و از آلودگی خاص سگ، حکایت دارد.

از طرفی آب دهان حیوانات درنده و وحشی نجس نیست ولی آب دهان سگ، نجس اعلام شده و دستور داده شده که اگر با ظرفی تماس پیدا کرد باید چندین بار تطهیر شود.

وقتی آب دهان او نجس باشد می توان نتیجه گرفته می شود که نجس العین است زیرا اگر چنین نبود، لزومی نداشت آب دهانش به تطهیر نیاز داشته باشد، کما این که سایر حیوانات وحشی (غیر از خوک)، نجس العین نیستند و آب دهانشان نیز نجس نیست.

در ضمن برای جلوگیری از خارج شدن از موضوع تاپیک، و پیگیری نظرات فقهی اهل سنت، بهتر است به انجمن احکام و کارشناسان مربوطه مراجعه شود.

در خصوص موضوع تاپیک، هر مطلبی باشد در خدمتتان هستم.[/][/]

پرسش:
اخیرا در فضای مجازی و با استفاده از آیات قرآن کریم در سوره های کهف و مائده، مطلبی در تشکیک در خصوص نجاست سگ آورده و سعی شده نجاست سگ را زیر سوال ببرد.
خواهشمندم بصورت کاملا استدلالی و بر مبنای آیات و روایات متقن، نسبت پاسخ مقتضی فرمایید.
در داستان اصحاب کهف (کهف/ 13) وقتی اصحاب کهف به غار می روند سگ خودشان را نیز با خود می برند و وقتی خداوند در مورد حالات آن ها در داخل غار سخن می گوید آن قدر به سگ آن ها ارزش میدهد که حتی حالات سگشان را نیز در قران بیان می کند. آیا سگ اصحاب کهف نجس بود؟ آیا سگ اصحاب کهف مانع ورود فرشتگان به داخل غار شد؟
در سوره مائده آیه ۴ خداوند می فرماید حیوانی را که سگ های شما برایتان شکار می کند گوشتش حلال است! سگ چگونه شکار می کند؟ به دهانش می گیرید! آیا دهان سگ نجس نیست؟ بسیاری از مسلمانان معتقد هستند چیزی را که سگ دهان بزند نجس است. چطور خداوند می فرماید آنچه را سگ شکار کرده حلال است؟ حتی نمی گوید ببرید آب بکشید.
امروز در جوامع اسلامی به حیوانات مخصوصا سگ ها فراوان ظلم می شود و آن ها را آزار می دهند و می کشند.

پاسخ:
با سلام و درود
نویسنده این مطالب گمان کرده با صرف کنار هم گذاشتن چند مطلب (به فرض درست بودن)، یک قضیه علمی درست می شود و می توان از آن نتیجه ای علمی گرفت؛ در حالی که چنین نیست و با این کنار هم گذاشتن مطالب، قضیه علمی ساخته نمی شود.
قضایای علمی قوانین و ضوابط خاص خود را دارد که البته در عموم کتاب های آموزش منطق به آن ها اشاره شده و بسیاری با آن آشنا هستند؛ و نمی دانم چرا گوینده در این حد آشنا نبوده و یا اگر هم آشنا بوده چرا رعایت نکرده است؟!
در ادامه چند مطلب بیان می شود:

مطلب اول: (مبنای قرآنی دارد)
ایشان ادعا کرده نجس بودن سگ مبنای قرآنی ندارد. اگر منظور ایشان نبودن آیه ای در قرآن است که حکم نجس بودن سگ را مطرح کند؛ بله، صحیح است و آیه ای نداریم که حکم نجس بودن سگ را بیان فرموده باشد. در این صورت ایشان باید بگوید آیه ای نداریم. اما ادعای نداشتن مبنای قرآنی، بار علمی ندارد و صحیح نیست، زیرا ما در روایات معصومین داریم که می فرمایند هر حکم شرعی را که از ما بپرسید ما می توانیم ریشه و مبنای قرآنی آن را برایتان بیان کنیم. پس مبنای قرآنی نداشتن، نجس بودن سگ، تعبیر علمی و صحیحی نیست.

مطلب دوم: (تضادی نیست)
ایشان ادعا کرده حکم نجس بودن سگ، در تضاد با قرآن است زیرا آیه ای در قرآن نداریم. این سخن نیز باطل، غیر علمی و نادرست است، زیرا بین نبودن آیه ای در قرآن و بین در تضاد بودن با قرآن، ملازمه ای وجود ندارد و نمی توان از یکی دیگری را نتیجه گرفت.
لازم به ذکر است عمده دلیل در نجس بودن سگ، روایاتی است که از حضرات معصومین (علیهم السلام) وارد شده است؛ و همان طور که می دانید سنت (قول، فعل و تایید معصوم) در کنار قرآن، یکی از منابع تشریع و وضع حکم شرعی است.

مطلب سوم: (ملائکه و غار اصحاب کهف)

«وَ كَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَيْهِ بِالْوَصيدِ»؛ و سگ آن ها دست هاى خود را بر دهانه غار گشوده بود (و نگهبانى مى ‏كرد).(1)
آیات مربوط به سگ اصحاب کهف و ...، هیچ دلالتی بر پاک بودن سگ از نظر قرآن، ندارد. لذا این ادعا که این آیات دال بر پاک بودن سگ است، ادعایی نادرست و غیر علمی است.
در باره وارد نشدن ملائکه در جایی که سگ وجود داشته باشد باید گفت وجود سگ مانع ورود فرشتگان نیست یعنی به این معنا که فرشتگان اگر هم بخواهند نمی توانند وارد شوند؛ بلکه مراد این است که در جایی که سگ باشد معمولا فرشتگان و ملائکه الهی وارد نمی شوند.
با این بیان، این نتیجه گیری که چون سگ اصحاب کهف همراه ایشان بوده و ملائکه هم علی القاعده وارد غار شده اند، پس دلیل بر پاک بودن سگ است؛ نتیجه ای نادرست و غیر علمی است.

مطلب چهارم: (آیه 4 سوره مائده ناظر به بیان گوشت های حلال)
«يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَريعُ الْحِسابِ»
از تو سؤال مى ‏كنند چه چيزهايى براى آن ها حلال شده است؟ بگو: «آن چه پاكيزه است، براى شما حلال گرديده (و نيز صيد) حيوانات شكارى و سگ هاى آموخته (و تربيت يافته) كه از آن چه خداوند به شما تعليم داده به آن ها ياد داده‏ ايد، (بر شما حلال است) پس، از آن چه اين حيوانات براى شما (صيد مى ‏كنند و) نگاه مى ‏دارند، بخوريد و نام خدا را (به هنگام فرستادن حيوان براى شكار،) بر آن ببريد و از (معصيت) خدا بپرهيزيد كه خداوند سريع الحساب است!»(2)
شکار و صیدی که سگ شکارچی صید می کند، در اثر تماس با دهان سگ، نجس می شود ولی این ارتباطی با حکم حلال و حرام بودن گوشت او ندارد تا نتیجه بگیریم که اگر سگ نجس باشد، گوشت شکار حرام می شود.
خیر، شکاری که حلال گوشت است، حلال گوشت باقی می ماند و فقط ظاهرش نجس می شود که نیاز به تطهیر و آبکشی دارد؛ همین.
نکته: آیه در مقام بیان گوشت های حلال است نه بیان نجاست و طهارت؛ لذا دلیل نمی شود بگوییم چون حکم تطهیر را نفرموده پس معلوم می شود حتی نجس هم نشده است.
به بیان دیگر؛ آیه دارد گوشت های حلال را بر می شمرد که یکی از آن ها گوشت شکار است. لذا در مقام بیان جزئیات نیست.
از طرفی قرار نیست با این آیه، نجس بودن سگ را ثابت کنیم، کما این که با این آیه نمی توان پاک بودن سگ را ثابت نمود؛ زیرا این آیه و آیه قبل، در مقام بیان و شمارش گوشت های حلال هستند؛ و این آیه اصلا ناظر به پاکی و نجسی سگ نیست تا کسی بگوید چون حکم آبکشی را نگفته پس آب دهان سگ هم نجس نیست.
افزون بر این که تماس آب دهان سگ با حیوان شکار شده، هیچ ارتباطی با حلال یا حرام بودن آن حیوان ندارد یعنی آب دهان سگ نمی تواند حیوان حلال گوشت را حرام گوشت کند و یا بر عکس.
نکته: حیوان حلال گوشت باید ذبح شود تا خوردن گوشت او حلال باشد. اگر سگ شکاری تعلیم دیده، صیدی برای صاحبش بیاورد و آن صید هنوز زنده باشد، باید ذبح شود تا حلال شود، و اگر قبل از رسیدن به دست صاحبش، صید مرده باشد، طبق این آیه، باز هم حلال است.

مطلب پنجم: (ظلم به حیوانات، ممنوع)
«وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ»؛ و هر كس از آن تجاوز كند، ستمگر است‏.(3)
کشتار حیوانات، ظلم به آن ها و آزار و اذیت آنان، از نظر اسلام جایز نیست؛ لذا انتساب آن به اسلام، باطل و بی اساس است. رفتار غیر اسلامی مدعیان مسلمانی نیز ارتباطی با آیین پاک اسلام ندارد.
سگ اگر چه نجس است ولی مخلوق الهی است و حق حیات دارد لذا کشتار و ظلم به او و آزار و اذیت آن، حرام و ممنوع است.

مطلب ششم: (وجود حکمت در دستورات الهی)
«وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكيمٍ عَليم‏»؛ به يقين اين قرآن از سوى حكيم و دانايى بر تو القا مى ‏شود.(4)
خداوند حکیم است و احکام الهی بر اساس مصالح و مفاسد، تشریع شده اند یعنی در آن چه خداوند به انجام آن دستور داده، فواید و مصلحت هایی وجود دارد که با توجه به آن ها، به انجام آن دستور داده شده است؛ و در آن چه ممنوع و حرام شده، مفسده و مضراتی وجود داشته که خداوند با توجه به آن ها، آن را ممنوع و حرام کرده است.
در نجاست سگ نیز چنین است زیرا آلودگی آن زیاد است و موجب مضرات زیادی برای انسان می شود، لذا نجس دانسته شده تا انسان از این آلودگی ها به دور باشد و کمتر به آثار آن ها مبتلا شود.
نکته: مفید بودن و منفعت داشتن و یا وفادار بودن سگ، دلیل بر حلیت و پاک بودن نیست، چرا که خون، با آن که از هر چیزی فوائد بیشتری دارد و حیات و زندگی انسان به آن بستگی دارد، دلیل بر این نشده تا پاک باشد.
لذا معیار حلال و حرام بودن، مصالح و مفاسدی است که خداوند حکیم و علیم، با توجه به آن ها، احکام را تشریع جعل فرموده است.

مطلب هفتم: (دلیل حکم به نجس بودن سگ)
روایات معصومین (علیهم السلام) و نیز اجماع فقهاء، عمده دلیل بر اثبات نجس بودن سگ است. بین علمای شیعه با استناد به روایات وارده از معصومین، شکی در نجس بودن سگ نیست و همه بالاتفاق، آن را قبول دارند.
قابل توجه این که معصومین (علیهم السلام) ـ که مفسران حقیقی قرآن هستند ـ ، این آیات را دیده اند و به نجس بودن سگ تصریح دارند. لذا از نظر حضرات معصومین، این آیه، اصلا ناظر به طهارت سگ نبوده و پاک بودن سگ از این آیه فهم نمی شود.
نکته: تعبیر به «طیبات» ناظر به خوراکی است و ارتباطی با سگ ندارد. سگ تعلیم دیده، در این جا وسیله ای است که آن گوشت حلال و طیب را برای صاحبش می آورد. لذا اصلا ارتباطی با سگ ندارد.

مطلب هشتم: (مستندات روایی)
ممکن است گفت شود پس ائمه معصومین (علیهم السلام) از کدام آیات قرآن نجس بودن سگ رو برداشت کرده اند؛ که در جواب باید گفت ای کاش از حضرات معصومین (علیهم السلام) سؤال می کردند تا حضرات مستند قرآنی این حکم را بیان می فرمودند. در روایاتی که به ما رسیده است، چنین روایتی نیامده است. البته روایات متعددی داریم که یا به صراحت، به نجس بودن سگ اشاره نموده و یا نجس بودن سگ از آن روایات فهم می شود. از جمله روایاتی که به صراحت در آن واژه نجس آمده است این است: «سَأَلَ عُذَافِرٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ أَنَا عِنْدَهُ عَنْ سُؤْرِ السِّنَّوْرِ وَ الشَّاة وَ الْبَقَرَة وَ الْبَعِيرِ وَ الْحِمَارِ وَ الْفَرَسِ وَ الْبَغْلِ وَ السِّبَاعِ، يُشْرَبُ مِنْهُ أَوْ يُتَوَضَّأُ مِنْهُ؟ فَقَالَ: نَعَمِ، اشْرَبْ مِنْهُ وَ تَوَضَّأْ. قَالَ قُلْتُ لَهُ: الْکَلْبُ؟ قَالَ: لَا. قُلْتُ: أَ لَيْسَ هُوَ سَبُعٌ؟ قَالَ: لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ؟ لَا وَ اللَّهِ إِنَّهُ نَجَسٌ»؛ عذافر از امام صادق (علیه السلام) از نوشيدن و وضو گرفتن با پس مانده آبی که بعضی از حيوانات (گربه، گوسفند، گاو، شتر، الاغ، اسب، استر و درندگان) نوشيده اند، سوال کرد. امام فرمود: بنوش و وضو بگير. سپس از سگ سوال کردم. امام فرمود: نه. پرسيدم: آيا او يک درنده (مثل ديگر درندگان) نيست؟ فرمود: نه به خدا، او نجس است. نه به خدا، او نجس است.(5)

مطلب نهم: (نظر فقهای اهل سنت)
لازم به ذکر است اکثر اهل سنت نیز قائل به نجاست سگ هستند. محمد جواد مغنيه، در کتاب «الفقه علي المذاهب الخمسه» چنين می نويسد: «الکلب نجس إلاّ عند مالک، ولکنّه قال: يغسل الإناء مِن ولوغه سبعاً، لا للنجاسة بل تعبداً. وقال الشافعية والحنابلة: يغسل الإناء مِن ولوغ الکلب سبع مرات إحداهنّ بالتراب» یعنی در مذاهب اسلامی، تنها گروهی که سگ را نجس نمی دانند مالکی ها ـ يکی از فرق اهل سنت ـ هستند که آن ها هم معتقدند احکام و دستورات مربوط به سگ، بايد به صورت تعبّدی عمل شود. آن ها با اين که سگ را نجس نمی دانند، اما از روی تعبد، ظرفی را که سگ ليسيده، هفت بار می شويند.
شافعيه و حنابله نيز می گويند: اين ظرف بايد هفت بار تطهير شود، که يک بار آن به صورت خاکمال است. (6)
نکته: در باره تعبدی که مالک قائل شده است باید گفت، ایشان سگ را نجس نمی داند ولی دستور شرع بر هفت بار شستن را می داند و قبول دارد، لذا می گوید ما به دستور شرع (تطهیر دهان زده سگ) عمل می کنیم ولی نه از این باب که سگ را نجس بدانیم، خیر، بلکه از این باب که دستور شرع حکمت دیگری دارد که ما آن را نمی دانیم.
یعنی حکمت شستن دهان زده سگ را نمی دانیم ولی چون دستور شرع است به آن عمل می کنیم؛ زیرا حکمتی در آن است که آن را ما نمی دانیم.
مطلب دیگر؛ از جمله روایاتی که اهل سنت بر نجس بودن سگ بدان استناد می کنند، روایات ذیل است:
أخبرنا علي بن حجر قال: أخبرنا علي بن مسهر عن الأعمش عن أبي رزين وأبي صالح عن أبي هريرة قال: قال رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «إذا ولغ الكلب في إناء أحدكم فليرقه، ثم ليغسله سبع مرات.»(7)
أخبرنا جميل بن الحسن أخبرنا أبو همام - يعني محمداً بن مروان - حدثنا هشام عن محمد عن أبي هريرة قال: قال أبو القاسم صلى الله عليه وسلم: «إذا شرب الكلب من الإناء فإن طهوره أن يغسل سبع مرات أولها بتراب».(8)
حدثنا محمد بن يحيى، وأبو جعفر الدارمي قالا: ثنا روح بن عبادة، قال: ثنا مالك، عن أبي الزناد، عن الأعرج، عن أبي هريرة، رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «إذا شرب الكلب في إناء أحدكم فليغسله سبع مرات».(9)
هم چنین در تراث اهل سنت روایات متعددی هست که بیان می کند در خانه ای که سگ باشد، ملائکه وارد نمی شوند. لذا این از آلودگی بیش از حد متعارف و از آلودگی خاص سگ، حکایت دارد.

بنابر این:
روایات معصومین (علیهم السلام) عمده دلیل بر اثبات نجس بودن سگ است. بین علمای شیعه با توجه به همین روایات، شکی در نجس بودن سگ نیست و همه بالاتفاق، آن را قبول دارند. لذا عمده دلیل بر نجاست سگ، روایات معصومین و اجماع فقهاء است. فقهای اهل سنت نیز با استناد به روایات پیامبر (صلی الله علیه و آله)، سگ را نجس می دانند.

_________
(1) کهف: 18/ 18.
(2) مائده: 5/ 4.
(3) بقره: 2/ 229.
(4) نمل: 27/ 6.
(5) وسائل الشیعه،، چاپ آل البیت، ج 1، ص 226، باب «نجاسة سؤر الکلب و الخنزیر».
(6) الفقه علی مذاهب الخمسه، جواد مغنیه، دار التیار الجدید، ج 1، ص 24.
(7) شرح سنن نسائی، الراجحی، ج 4، ص 17.
(8) شرح صحیح ابن خزیمه، الراجحی، ج 6، ص 23.
(9) المنتقی، ابی الجارود، ص 71، ح 47.

موضوع قفل شده است