جمع بندی چرا کتاب مفاتیح الحیات اینقدر طرفدار داره؟

تب‌های اولیه

24 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

نگاهی اجمالی به فصول و موضوعات کتاب ارزشمند مفاتیح الحیات

(قسمت چهارم:تعامل انسان باحیوان)
از آنجا که اسلام، دين زندگي است، احکام و تعاليم حيات.بخشي را براي انسان فراهم كرده تا بتواند در هر سطحي مناسبات خود را به درستي ايجاد و تحکيم كند؛ چه محلي، چه منطقه‌اي و چه بين المللي و هيچ يک از ابعاد فردي و اجتماعي حيات بشري، از آموزه‌هاي وحياني تهي نيست، بلکه جريان عبوديت و بندگي در جاي جاي زندگي نفوذ داشته و تنها با پذيرش و عمل به آن تعاليم، بندگي معنا يافته و محقق مي‌شود.
بديهي است براي دستيابي به چنين برنامه حياتي هم به تلاش و اجتهاد علمي نياز است و هم به کوشش و جهاد عملي و هم به لطافت.ها و آرايه‌هاي هنري که استاد معظم حضرت آيت الله جوادي آملي«دام ظله» در مقدمه ژرف و بنيادين خود در کتاب گرانقدرمفاتیح الحیات از اين سه شأن اساسي انسان به جهانداني، جهانداري و جهان‌آرايي ياد كرده‌اند که بدون اين سه، بهره‌وري بلکه اصل استفاده از حيات عالم آفرينش بسيار ناچيز و غير قابل توجه خواهد بود.
همان گونه که در خبرهای گذشته به عرض رسید،کتاب مفاتیح الحیات دارای پنج بخش با فصل های گوناگون وعناوین مرتبط می باشدکه بخش های اول تاسوم این کتاب جهت آشنایی هرچه بیشتر علاقمندان و کاربران محترم معرفی گردید.در این مجال به معرفی بخش چهارم این اثر نفیس با عنوان" تعامل انسان باحیوان "می پردازیم:
عناوین سه فصل مورد بحث این بخش عبارتنداز:
نگهداری حیوان،بهره گیری از حیوان وحقوق حیوان.
هر فصل از این بخش، موضوعاتی مرتبط را به خود اختصاص داده که توجه تان را به قسمت هایی از این بخش کتاب جلب می کنیم:
در قرآن كريم سوره‌هايي از باب عَلَم بالغلبه به نام برخي حيوانات مانند بقره، انعام، فيل، نحل، نمل و عنكبوت وجود دارند كه پيوند نزديك زندگي انسان با حيوانات را نشان مي‌دهد.
در فقه اسلامي نيز،حقوق و وظايفي براي انسان در تعامل با عموم جانوران اهلي و غير اهلي وجود دارد كه حدّ و مرز رفتارهاي مشروع و نامشروع را مشخص مي‌كند و بهره‌گيري‌هاي حلال و حرام از آن‌ها را نشان مي‌دهد.
احكام رسيدگي به آب و غذا و دارو و درمان و نيازهاي حياتي آن‌ها، ستم نكردن به حيوانات، پرداختن زكات چارپايان سه‌گانه (گاو، گوسفند و شتر)، رو به قبله كردن آن‌ها هنگام ذبح و نحر، گفتن نام خدا و ياد او هنگام ذبح و نحر و صيد حيوانات، در بخش‌هاي مختلف فقه اسلامي بيان شده‌اند. در احكام شرعي احكام فراواني دربارهٴ رفتار انسان با حيوانات وجود دارد.لذا در اين بخش از كتاب مفاتيح الحياة، برخي وظايف فقهي و اخلاقي در اين زمينه بر اساس آيات قرآن كريم و روايات معصومان(علیهم السلام) بيان مي‌شود.
درفصل اول این بخش در نکوهش از نگهداری سگ در خانه آمده است:
پيامبر(صلوات الله علیه) فرمودند: خانه‌اي كه مجسمه يا سگ يا جُنب در آن باشد، ملائكه الهي به آن درنمي‌آيند.
اميرموٴمنان (سلام الله علیه) نیزفرمودند: در سگ خيري نيست، مگر در سگ شكاري و سگ همراه گله گوسفندان.
در قسمت دیگری از فصل دوم این بخش در رابطه با آداب ذبح حیوان می خوانیم:
روح حاکم بر آموزه‌هاي اسلامي، پرهيز از کشتن چارپايان و جانوران بي‌آزار است، مگر در مواردي كه بهره‌برداري از حيوان منحصر به ذبح آن باشد. ذبح حيوان هم نبايد زجرآور يا در معرض ديد حيواني ديگر باشد، از همين‌رو آدابي دارد كه به بخشي از آن‌ها اشاره مي‌شود:
نيکي به حيوان هنگام ذبح: رسول خدا (صلوات الله علیه) فرموده است: خدا اهل احسان است و احسان را دوست مي‌دارد، پس... هنگام ذبح حيوان با نيک‌رفتاري ذبح کنيد.
آمادگي قصاب براي ذبح: شداد بن اوس مي‌گويد: پيامبر (صلوات الله علیه) فرمود: خدا بر شما نوشته است كه در هر چيز اهل احسان باشيد، پس هرگاه خواستيد... حيواني را ذبح کنيد، نيکو ذبح كنيد؛ کارد را تيز کنيد و ذبيحه را زود راحت کنيد؛ همچنين فرمود: هرگاه خواستيد حيواني را ذبح كنيد خيلي سريع كار را تمام كنيد.
همچنین در مورد پاداش آب به حیوان تشنه از قول حضرت رسول اکرم(صلوات الله علیه)نقل شده است که فرمودند:
در سفر معراج چون به بهشت مي‌نگريستم، زن گنهكاري را ديدم و از حالش پرسيدم. گفته شد: وي از كنار سگي تشنه بر لب چاه آبي مي‌گذشت. وي [براي سيراب كردن آن حيوان] چادر خود را به درون چاه آويخت و چون آب چاه به آن نفوذ كرد، با فشردن آن در دهان سگ آن را سيراب كرد و خدا هم او را با اين عمل آمرزيد؛ نيز از رسول خدا (صلوات الله علیه) پرسيدند: آيا نيكي کردن به حيوانات پاداش دارد؟ فرمود: آري، براي خنک کردن هر جگر تشنه پاداشي است.
امام باقر (سلام الله علیه) هم مي‌فرمايد: خداي متعالي سيراب كردن تشنگان را دوست دارد و کسي که حيواني تشنه‌كام يا جز آن را سيراب كند خدا او را در روزي كه سايه‌اي جز سايه او نيست در سايه عرش خود جاي مي‌دهد.
به حول و قوه الهی در نوشته های آتی تلاش خواهیم کرد تا بخش پایانی این کتاب را معرفی و قسمت های منتخبی از آن را تقدیم شما خوبان گردانیم.

نگاهی گذرا به فصول و موضوعات کتاب گرانسنگ مفاتیح الحیات
(قسمت پنجم:تعامل انسان باخلقت زیست محیطی)

همانگونه که در قسمت های گذشته به عرض رسید، محتوای کتاب ارزشمند مفاتيح الحيات از آثار حضرت آيت الله جوادی آملی برگرفته از آيات قرآن و روايات معصومين(عليهم السلام) می باشد که در آن بيش از شش هزار روايت نقل شده است و انسان با آموختن و به کار بردن چنين دانش و برنامه‌ای، حيات طيّبی را که پروردگار عالم براي او، شايسته دانسته تجربه مي‌كند، از اين رو اين آموزه‌ها اختصاصي به رابطه انسان با خداي متعالی نداشته، بلکه تمامی مناسبات، ارتباطات و تعاملاتي را که انسان با خود، جامعه، محيط زيست و حتی نظامات اجتماعي، سياسي، فرهنگي و... دارد تعيين و بيان مي‌کند.
همان گونه که در خبرهای گذشته به عرض رسید،کتاب مفاتیح الحیات دارای پنج بخش با فصل های گوناگون وعناوین مرتبط می باشدکه بخش های اول تاچهارم این کتاب جهت آشنایی هرچه بیشتر علاقمندان و کاربران محترم معرفی گردید.در این مجال به معرفی بخش پنجم این اثر نفیس با عنوان" تعامل انسان باخلقت زیست محیطی "می پردازیم:
این بخش،نه فصل را به خود اختصاص داده که عناوین آن عبارتنداز:محیط زیست،آب و هوا وخاک حاصلخیز،درختان و جنگل ها،فضای سبز و مراتع،باد و باران،دریاها و نهرها،راه ها،مواد سوختی و گردشگری.
لازم به ذکر است که هر فصل از این بخش، موضوعاتی مرتبط را به خود اختصاص داده که توجه تان را به قسمت هایی از این بخش کتاب جلب می کنیم:
خداي سبحان، نظام كيهاني و زمين و محيط زيست را آفريد و آن‌ها را در اختيار انسان نهاد تا او را بر اساس دستورهاي خود بيازمايد و ببيند كه وي پس از مطالعه و شناخت لازم، چگونه از اين امانت.هاي الهي در مسير طاعت خالق بهره مي‌گيرد و با مزايا و نعمت.هاي زيست محيطي پروردگار چگونه رفتار مي‌كند. در قرآن كريم مي‌فرمايد: زمين را آراستيم تا شما را بيازماييم و ببينيم كدام‌يك به نيكي رفتار مي‌كنيد: ﴿اِنّا جَعَلنا ما عَلَى الاَرضِ زينَةً لَها لِنَبلُوَهُم اَيُّهُم اَحسَنُ عَمَلا﴾.
زماني نعمت.ها و امكانات در راستاي هدف آفرينش قرار مي‌گيرند كه از آن‌ها به درستي بهره‌برداري و از افراط و تفريط پرهيز شود. روز قيامت نيز از همه نعمت.ها بازخواست مي‌شود: ﴿لَتُسـئَلُنَّ يَومَئِذٍ عَنِ النَّعيم﴾و انسان بايد بداند كه محيط زيست متعلق به همگان است و وظيفه دارد در حفظ و آباداني آن بكوشد تا خود نيز بتواند از مواهبش برخوردار شود، زيرا طبق فرموده امام صادق سلام الله علیه زندگي بدون محيط زيست پاك (هواي پاکيزه، آب فراوان و زمين بارور) گوارا و شيرين نمي‌شود.
• رسول خدا (صلوات الله علیه) مي‌فرمايد: هركس درختي بكارد خدا به اندازه محصول آن برايش پاداش مي‌نويسد. در مقابل، اگر از طبيعت و امكانات مادي به گونه‌اي مناسب و شايسته بهره‌گيري نشود آثار زيانبار و گاه جبران‌ناپذيري در پي دارد؛ براي نمونه امام صادق سلام الله علیه مي‌فرمايد: در آب راكد و ايستاده ادرار مكن كه هركس چنين كند و به بلايي گرفتار شود جز خويشتن را سرزنش نکند. آلوده کردن آب.هاي مورد نياز مردم مانند آب.هاي پشت سد و آب نهرها، چشمه‌ها، چاه‌ها و مخزن‌ها كيفر دارد.
در فصل دوم این بخش،در مورد آثار نگاه کردن به آب می خوانیم:
• پيامبر گرامي(صلوات الله علیه) و امام كاظم سلام الله علیه در ضمن حديثي چنين فرمودند: نگاه به آب جاري چشم را روشني مي‌بخشد.
• امام صادق سلام الله علیه نیز مي‌فرمايد: نگاه كردن به آب چهره را نوراني و شاداب مي‌سازد.
در فصل دیگری از این بخش درباره اهمیت درختکاری آمده است:
• اهميت درختكاري چنان است که رسول خدا(صلوات الله علیه) درباره آن فرمود: اگر نهالي در دست يكي از شماست و در آستانه برپايي قيامت به اندازه كاشتن آن فرصت دارد، آن را بكارد.
همچنین درباره آثارنظافت اماکن و راه ها از رسول گرامی اسلام(صلوات الله علیه) نقل شده است:
پاداش برداشتن مايه آزار از سر راه مسلمانان، قرائت چهارصد آيه است كه هر حرفش ده حسنه دارد.

بسمه تعالی

ضمن تشکر از زحمات همکاران گرامی
پست جمع بندی:

چرا کتاب مفاتیح الحیات اینقدر طرفدار داره؟

توضیحاتی در باب کتاب مفاتیح الحیات:

کتاب مفاتیح الجنان کتابی است راه سلوک بندگان و ارتباط انسان با خدا را از طریق انجام دادن اعمال عبادی در سه بخش نماز، دعا و زیارات و بهره مندی از ثواب و پاداش آن ها هموار کرده است، لذا کتابی دیگر لازم بود که جلد دوم و مکمل این کتاب باشد و شئون دنیایی به ویژه امور اجتماعی بندگان را نیز با همان رویکرد، با آموزه های وحیانی مرتبط سازد تا انسان در زندگی خود از این برنامه های الهی بهره مند شود و هم در دنیا و هم در عقبا سود ببرد به خاطر همین هم این کتاب مفاتیح الحیات نام گرفت.

5 سر فصل اصلی کتاب به شرح زیر است:

قسمت اول: تعامل انسان با خود
قسمت دوم: تعامل انسان با همنوعان
قسمت سوم: تعامل مردم و نظام اسلامی
قسمت چهارم: تعامل انسان باحیوان
قسمت پنجم: تعامل انسان باخلقت زیست محیطی


و اما پاسخ سوال:

جا باز کردن این کتاب از ابعاد مختلف قابل توجه است:
1- اخلاص و عرفان خود نویسنده ؛ مثل کتاب مفاتیح الجنان که نوسنده اش اخلاص داشته. گویند هنگام وفاتشان که شد از فرزندش خواست تا کیسه ای کوچک را از که جایی برای این روز قرار داده بود بیاورند از او پرسیدند این چیست گفت من زیاد به اعمال امید ندارم ولی نوشته هایم را با اخلاص نوشتم. در این کیسه پوست های انگشتم است. هنگامی که می نوشتم انگشتم با در دست داشتن قلم تاول می زد و من پوست آن را توی این کیسه می انداختم تا هنگام مرگم با من دفن شود.
2- گروهی بودن اثر: در تدوین این اثر گروهی از بزرگان حوزوی همکاری داشته اند.
3- روان و سلیس بودن اثر: در این نوشتار متون عربی روایات در پی نوشت آماده تا بزرگان و محققانی که با متن عربی آشنایی دارند آن را ببینند و نیز به منابع آن رجوع کنند. ولی متن خود اثر به فارسی سلیس نوشته شده است
4- استفاده از ویراستار و افراد ادبیات و قلم چون استاد محدثی.
5- مکمل بودن اثر: مردم با کتاب مفاتیح الجنان انس دارند و از قدیم آن را در کنار قرآن در مساجد و منازل دیده اند. برایشان جالب است که مفاتیح الحیات(کلیدهای زندگی) نقش مکمل بودن را دارد. این کتاب نگاهی همه بعدی به روابط انسان دارد.
6- نویسنده محقق: این که این اثر از فردی اسلام شناس است خود برای خیلی از افراد جذابیت دارد.
7- استفاده از کاغذی خوب: بسیاری کاغذ ها چشم را با انکاس نور اذیت و خسته می کنند ولی این کتاب با داشتن کاغذی کاهی شکل سبب آرامش چشم می شود.
8- تبلیغ و ترویج کارشناسان مذهبی: خدا رو شکر این کتاب در بین کارشناسان پذیرفته شد و آنها هم در منابر و رسانه های مختلف از این اثر خوب نام بردند. رادیو معارف و برنامه سمت خدا نقش مهمی در ترویج این اثر داشتند.

موضوع قفل شده است