علل و درمان حواس پرتی در نماز

تب‌های اولیه

75 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

حضور قلب یعنی حاضر بودن قلب در محضر خدا و خالی کردن قلب از اغیار و از آن طرف، اخلاص یعنی خالص کردن نیت و پاک کردن آن از غیر خدا و از طرف دیگر، ریا یعنی غیر خدا را در نیت آوردن. حال، من و شما که نماز می خوانیم و در ذهن خود غیر او را قصد می کنیم و توجه مردم و تظاهر به نماز و چگونگی آن را در قلبمان می گذرانیم، چگونه قلب خود را حاضر در محضر خدا ببینیم؟ پرواضح است که در صورت ریا و نبودن اخلاص، قلب متوجه غیر خداست و در این هنگام، حضور قلب بی معناست؛ بله، قلب حاضر است، اما در محضر اغیار!
هرگز وجود حاضر و غایب شنیده ای
من در میان جمع و دلم جای دیگر است

نتیجه آن که ریا، مانع حضور قلب است و خلوص، موجب حضور قلب، که هر چه عمل خالصتر باشد، تحصیل حضور قلب آسانتر است

درمان
الف) شناسائی ریا و آفات آن

[=bbcnassim] در آفات این مرض، همین بس که ارزش و قیمت هر عمل و عبادتی، بستگی به مقدار و میزان خلوص در آن دارد و اگر در عملی و عبادتی اخلاص نباشد، ارزش ندارد و هر چه زحمت و صرف وقت، جهت عبادت با ریا گردد بیهوده است و به همین جهت است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: [=tahoma]«[=&amp]إِنَّمَا الْأَعْمَالُ‏[/] [=&amp]بِالنِّيَّات‏[/] [1] ارزش اعمال به قصد و نیت آنهاست.»

[/]در این باره از بزرگی نقل شده:
که سی سال نماز خود را قضا کرد، و علت آن این بود که آن بزرگ سی سال نمازش را به جماعت می گزارد و همیشه در صف اول بود تا این که روزی دیرتر رسید و نتوانست در صف اول بایستد و از این امر در نفس خود احساس شرمندگی در مقابل دیگران نمود و به این نتیجه رسید که نمازهایی که در صف اول به جای آورده، مایه سرور و راحتی نفس بوده و از این که دیگران او را همیشه در صف اول می دیده اند، خوشحال بوده است، لذا همه نمازهایی را که در این مدت به جا آورده بود، قضا نمود. [2]
___________________
[/]پی نوشت:
[1].شيخ حر عاملى، محمد بن حسن‏، وسائل الشيعة، ج1، ص 49، مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏، قم‏، 1409 ق‏.
[2]. اسرار الصلوة، ص 271.

ب) معیار تشخیص ریا

برای تشخیص عبادت و عمل خالص، از غیر آن، باید به ملاکها و معیارهایی که گفته شده رجوع کنیم، چرا که فهمیدن و تشخیص وجود ریا مشکل است و چه بسا شخص ریا کار متوجه نیست که عملش ریا کارانه است؛ از این رو امیرالمومنین (صلوات الله علیه) معیارهایی برای تشخیص ریا تعیین نموده است، آن جا که می فرماید:
ثَلَاثُ عَلَامَاتٍ لِلْمُرَائِي يَنْشَطُ إِذَا رَأَى النَّاسَ وَ يَكْسَل اذَاكَانَ‏ وَحْدَهُ‏ وَ يُحِبُّ أَنْ يُحْمَدَ فِي جَمِيعِ أُمُورِه‏ [1] برای ریا کننده سه علامت است:
1)در پیش مردم با نشاط اعمال را انجام می دهد.
2)در تنهایی با کسالت انجام می دهد.
3)دوست دارد که در تمام کارهایش مردم او را تمجید و تعریف کنند.

_________________
پی نوشت:
[1].كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، ‏ الكافي (ط- الإسلامية)، ج2،ص295، دار الكتب الإسلامية، تهران‏،1407 ق‏.

دسیسه های شیطان

از مهمترین عوامل حواسپرتی، وسوسه شیطان در نماز است که نمازگزاران می پروراند حضور قلب در نماز واجب نیست می باشد تا نمازگزار تحصیل آن ننماید.
شیطان دایماً از مجرای نفس اماره و هوای نفس وارد عمل می شود و دائماً انسان را وسوسه می نماید و هواهای نفسانی را تحریک می کند و اگر از یک راه موفق نشد، از راه دیگر وارد عمل می شود، تا این که نگذارد انسان در محضر خدا قرار گیرد و به همین جهت است که رسول اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:

«أَنَ‏ الْعَبْدَ إِذَا اشْتَغَلَ‏ بِالصَّلَاةِ جَاءَهُ الشَّيْطَانُ وَ قَالَ لَهُ اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا حَتَّى يُضِلَّ الرَّجُلَ أَنْ يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى [1]

هنگامی که بنده خدا مشغول نماز می شود، شیطان می آید و به انسان می گوید، این را بگو، این را بگو، تا این که نداند، چطور نماز خوانده است.»
از این روایت معلوم می شود که وسوسه های شیطان در عبادت، همیشگی است و از راه های مختلف وارد می شود تا انسان را گمراه کند.
__________________
پی نوشت:
[1]. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى‏، بحار الأنوار(ط- بيروت)، ج81، ص 259، دار إحياء التراث العربي‏، بيروت‏، 1403 ق‏.