جمع بندی عالم برزخ و اعمال انسان ها

تب‌های اولیه

72 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

سوال:
مسلمانی که دارای اعمال صالح بوده و از طرفی مرتکب گناهانی نیز شده، در برزخ چه جایگاهی خواهد داشت؟



پاسخ:
مطمئنا هیچ انسانی در برزخ بلا تکلیف نخواهد بود و هر کس، چه خوب و چه بد، در جایگاه مخصوص خود قرار خواهد گرفت. به همین دلیل رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می فرماید: «القبر اما روضه من ریاض الجنه او حفره من حفر النیران؛ قبر(برزخ) یا باغی است از باغهای بهشتی و یا حفره ای است از حفره های جهنم».(1) روایت مذبور بطور کلی در مورد قبر و برزخ انسانها صحبت کرده و هر یک را دارای جایگاهی مخصوص به خود می داند. از طرفی در برزخ از کلیات و اصول عقاید شخص سوال شده و سوالات دقیق و جزئی به قیامت موکول می شود.

بنابر همین سوالات کلی نیز جایگاه اشخاص مشخص خواهد شد. به تعبیر علامه طباطبایی: حال انسان در زندگی برزخی بسیار شبیه است به حال کسی که برای رسیدگی اعمالی که از وی سرزده، به یک سازمان قضایی احضار شود و مورد بازجویی و بازپرسی قرار گرفته، به تنظیم و تکمیل پرونده‌اش بپردازند، ‌آن گاه در انتظار محاکمه دربازداشت به سربرد. روح انسان در برزخ به صورتی که در دنیا زندگی می‌کرد، به سر می‌برد.

اگر از نیکان است، از سعادت و نعمت و جوار پاکان و مقربان درگاه خدا برخوردار می‌شود. اگر از بدان است، در نقمت و عذاب و مصاحبت شیاطین و پیشوایان گمراه می‌گذارند.(2) البته برخی مومنین که دارای گناهانی بوده اند، در برزخ مورد عذاب قرار می گیرند تا زمانی که وارد صحنه قیامت شدند، پاک شده و لایق بهشت گردند.(3)

در برخی روایات نیز به جایگاه این دسته اشاره شده است: مسلمانان فاسق و آنها که ولايت اهل بيت(علیهم السلام) را نپذیرفته اند اما دارای عمل صالحند و در برابر امامان معصوم(علیهم السلام) عداوت و دشمنی نشان نداده‏ اند؛ اينان وارد بهشت برزخی نمى‏ شوند اما از بهشت به سوی محل استقرار ایشان راهی باز مى ‏گردد تا از نسيم بهشت برخوردار شوند. سفيهان و كودكان و مستضعفان عقيدتى (جاهلان قاصر) نیز به همین گروه مى ‏پيوندند.(4)

سوال ب)
غیر مسلمانی که به بشریت خدمت کرده و دارای اعمال صالح است، چه جایگاهی در برزخ دارد؟

پاسخ:
مقدمه؛ قرآن کریم شرط ورود به بهشت را ایمان و عمل صالح می داند(آیاتی مانند 25 و 85 سوره بقره) و هیچکدام را به تنهایی برای کسب رضای الهی و نیل به ثواب اخروی کافی نمی داند؛ نه ایمان بی عمل را(158 سوره انعام) و نه عمل بی ایمان را(آیات 15 و 16 سوره هود(علیه السلام)). بنابراین حسن فعلی برای سعادت اخروی کافی نیست و افعال نیک باید با ایمان و حسن فاعلی همراه گردند تا موثر باشند.
با توجه به مقدمه مذکور، غیر مسلمانی که به بشر خدمت کرده است، اگر مستضعف فکری باشد، احتمال دارد مشمول رحمت الهی شود اما اگر دین حق را عالما و عامدا نپذیرفته باشد و اعمالش صرفا برای نتایج دنیوی باشد، بنابر اینکه حسن فعلی کافی نیست، نصیبی در آخرت نخواهد داشت و تنها در همین دنیا متنعم خواهد بود.

سوال ج)
آیا بهشت و دوزخ برزخی نسبت به اعمال افراد، دارای درجات است؟

پاسخ:
از آنجایی که بهشت و دوزخ انسان(چه برزخی و چه آخرتی) در گرو اعمال اوست و مسلما اعمال انسانها از نظر کیفیت و کمیت با یکدیگر متفاوت است، پس بهشت و جهنم برزخی آنها هم با هم متفاوت خواهد بود. به عبارتی بهشت و جهنم هر فرد تجسم اعمال اوست که از هنگام مرگ انسان شروع می شود.
امام موسی کاظم(علیه السلام) در مورد ارتقاء درجات مومنین در برزخ می فرماید: کسی که از دوستان و شیعیان ما بمیرد و قرآن را خوب نداند (یا نخواند) در قبر به او می آموزند، تا خدای تعالی به سبب آن درجه اش او را بالا بَرد.(5) این روایت دارای دو معنا و مفهوم است: اولا در برزخ درجات متعددی وجود دارد و ثانیا برای مومن ارتقاء درجه در برزخ ممکن است.



[/HR]1. مجلسی، بحار الانوار، ج 6 ، صص 214 و 218.
2.
طباطبایی، شیعه در اسلام، ص 77.
3. طباطبایی، ترجمه المیزان، ج1، ص287.
4. حق الیقین، باب 6، فصل 4، فائده ثالثه، ص406.
5. کلینی، کافی، ج2، ص603.

موضوع قفل شده است