جمع بندی راهکار پیشگیری از تکرار گناه

تب‌های اولیه

13 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

نماز و دوری از گناه:
دوري از زشتي ها و بدي ها

نماز به خودي خود قدرتي دارد كه انسان را از بدي ها دور مي دارد. إن الصلاة تنهي عن الفحشاء و المنكر. نماز انسان را از زشتي ها و ناپسند ها باز مي دارد.
پيامبر خدا درباره مردي که با آن حضرت نماز مي خواند و در عين حال مرتکب کارهاي زشت مي شد فرمود: نمازش روزگاري او را از کارهاي زشت باز خواهد داشت. و ديري نگذشت که آن مرد توبه کرد.

نماز بزرگ ترين و محكم ترين پناه گاه معنوي است. الصلاة حصن من سطوات الشيطان.
نماز مايه ي نزديكي هر انسان پرهيزگار به خداست. الصلاة قربان كل تقي


نمازگزار ناچار است که برای صحت و قبولی نماز خود از بسیاری از گناهان اجتناب ورزد؛ مثلا، یکی از شرایط نماز مشروع بودن و مباح بودن تمام وسایلی است که درآن به کار می‏رود، مانند آب وضو و غسل، جامه‏ای که با آن نماز می‏گزارد و مکان نمازگزار، این موضوع سبب می‏شود که گرد حرام نرود و در کار و کسب خود از هر نوع حرام اجتناب نماید؛ زیرا بسیار مشکل است که یک فرد تنها در امور مربوط به نماز به حلال بودن آنها مقید شود و در موارد دیگر بی پروا باشد.

گویا آیه زیر به همین نکته اشاره می‏کند و می‏فرماید: «ان الصلوة تنهی عن الفحشأ و المنکر؛ که نماز (انسان را) از زشتیها و گناه باز می‏دارد.»

بالاخص اگر نمازگزار متوجه باشد که شرط قبولی نماز در پیشگاه خداوند این است که نمازگزار زکات و حقوق مستمندان را بپردازد؛ غیبت نکند؛ از تکبر و حسد بپرهیزد؛ از مشروبات الکلی اجتناب نماید و با حضور قلب و توجه و نیت پاک به درگاه خدا رو آورد و به این ترتیب نمازگزار حقیقی ناگزیر است تمام این امور را رعایت کند. روی همین جهات، پیامبر گرامی ما(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) می‏فرماید: نماز چون نهر آب صافی است که انسان خود را در آن شست و شو دهد، هرگز بدن او آلوده و کثیف نمی‏شود. همچنین کسی که در شبانه روز پنج مرتبه نماز بخواندو قلب خود را در این چشمه صاف معنوی شست و شو دهد، هرگز آلودگی گناه بر دل و جان او نمی‏نشیند.
آثار فردی و تربیتی نماز به آنچه که گفته شد منحصر نیست؛ ولی این نمونه می‏تواند نشانه کوچکی از اسرار بزرگ این عبادت بزرگ اسلامی باشد.

پرسش :
با توجّه به زشتی گناه و این که فکر آن هم آزار دهنده است، چه چیز سبب تکرار گناه میشود؟ آیا اسلام برای پیشگیری از تکرار گناه، راه حلی دارد؟

پاسخ :
انجام گناه علی رغم زشتی و ناپسندی آن به حکم فطرت پاکی که خداوند در سرشت همه انسان ها قرار داده است، به عواملی برمی گردد که برخی از آنها عبارتند از :
1- ناآگاهی دینی؛
یکی از عوامل پیدایش گناه و رجحان آن بر کارهای ثواب و خیر، ناآگاهی از مسائل دینی است. در اثر همین ناآشنایی با حقایق دین و مذهب، مردم به مطالب وارونه دل می ‏بندند و از دین واقعی، بیشتر فاصله می‏ گیرند و به گناه می‏ افتند.
2- پیروی از هوا و هوس؛
در درون انسان، امیال و کشش‏هایی وجود دارد که آدمی را به تحرک وامی‏دارد. بعضی از این امیال، الهی و منشأ کردارهای نیک است و بعضی دیگر شیطانی و از سر هوا و هوس و ریشه کردارهای زشت می‏ باشد. بنابراین هواپرستی و پیروی از نفس اماره، یکی از عوامل مهم پیدایش گناه و ترجیح بر کارهای خیر و پسندیده است.
3- غفلت از حضور خدا و آثار سوء گناه:
غفلت از این واقعیّت که نافرمانی خداوندی که هستی انسان از او است و این همه نعمت به انسان موهبت کرده است و رجوع انسان در آخرت به سوی او است و گناه استحقاق کیفر برای انسان می‏ آورد باید برطرف گردد. انسانی که کوچک‏ترین ضرر را از خویش دفع می‏ کند چگونه حاضر می ‏شود از بازتاب عمل خویش غافل باشد؟ کسی که مرتکب گناه می‏ شود آیا حاضر است در برابر یک کودک مرتکب گناه شود؟ معلوم است که نه؛ پس چگونه به خود اجازه می‏ دهد در برابر خداوند معصیت کند؟
در مقامی که کنی قصد گناه /‏ گر کند کودکی از دور نگاه‏
شرمت آید ز گنه درگذری / ‏ پرده عفّت خود را ندری‏
شرم بادت که خداوند جهان‏ / که بود واقف اسرار نهان‏
نظرش بر تو بود بی‏گه و گاه‏ / چون کنی در نظرش قصد گناه؟

4- از بین نبردن عوامل گناه؛
ممکن است شخصی نیاز طبیعی داشته باشد و به خاطر عدم راهنمایی یا تربیت غلط یا کمبود امکان نتواند به برطرف کردن نیاز خود از راه صحیح اقدام کند و به گناه بپردازد؛ مانند جوانی که نیاز به ازدواج دارد. در این موارد راهنمایی و کمک به وی او را از گناه نجات می‏ دهد.
5- ضعف اراده:
گاهی با وجود علم به آثار گناه وایمان به خدا و قیامت به دلیل ضعف ارده و عدم قاطعیت در برابر وسوسه شیطانی سبب ابتلاء انسان به گناه مي شود.

راهكار اسلام برای پیشگیری از تکرار گناه
نظیر این سؤال را یک کسی از حضرت امام حسین علیه السلام پرسید و عرض کرد: گناهکارم، معصیت و نافرمانی خدا می کنم، صبر بر معصیت ندارم و نمی توانم در برابر برخی گناهان نفس امّاره ام را کنترل کنم، مرا موعظه فرما - و بهترین راه را برای ترک گناه به من نشان بده - .
حضرت در جواب او فرمود: «پنج عمل انجام ده، آن گاه هرگناهی خواستی انجام بده:
1- روزی خدا را نخور و هر چه می خواهی، گناه و نا فرمانی خدا کنی، انجام بده.
از ولایت خدا بیرون رو و هر چه خواستی، گناه کن.
در جایی گناه کن که خدا تو را نبیند.
به هنگام مرگ نگذار حضرت عزرائیل جانت را بگیرد و هر چه خواستی، گناه کن.
وقتی مالک دوزخ تو را به آتش می اندازد، داخل آتش نرو و بگو من نمی روم، آن وقت هر گناهی خواستی انجام ده». (1)
حضرت در ادامه می فرماید : تو که بر هیچ یک از این پنج چیز قادر نیستی، پس چگونه گناه انجام می دهی و خود را بدبخت می کنی؟

آري؛ انسان اگر بخواهد از گناه دوری کند و از این سمّ مهلک نجات یابد، باید همواره به یاد خدا باشد. تصمیم جدی و قاطع بر گناه نکردن؛ توجه کامل به این که خداوند در همه حالات آگاه و ناظر بر اعمال ما است؛ تفکر در عواقب زیان بار گناه؛ مقایسه بین بهشت و جهنم و ياد مرگ از جمله مهمترين اموري هستند كه به انسان كمك مي كند تا خود را از دام شيطان برهاند. چه را كه ديدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستي، انسان، معاد و ... اموري است که داراي نتيجه مستقيم بر عملکرد فرد است. بايد در تقويت و اصلاح اين مباني کوشا بود.
لذا توصيه مي كنم با استفاده‌ از آيات‌ و روايات، زير بناهاي فکريتان را مورد بررسي قرار داده و در اصلاح آن بکوشيد. سعي كنيد باورهاي ديني را در خودتان تقويت كنيد. کتاب هاي معاد، قلب سليم و سراي ديگر و... نوشته‏ شهيد دستغيب را مطالعه نماييد . در محتواي آن فکر کنيد.

برای مطالعه بیشتر ر.ک:
1- گناه و ناهنجاری (عوامل و زمینه‏های آن)، سید مجید حسنی، انتشارات دارالغدیر قم، چاپ اول 1379
2- گناه ‏شناسی، محسن قرائتی

پی نوشت :
1. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 هجرى قمری، ج 75، ص 126 .

موضوع قفل شده است