جمع بندی دروغ عملی

تب‌های اولیه

17 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال

حنیف;1016228 نوشت:
این دو مطلب تناقضی با هم ندارند. دروغ گفتن یعنی یک مطلب غیر واقعی را به دیگری فهماندن؛ حالا چه با لفظ و چه با عمل. اما آنچه که در رابطه با کفار انجام شده فهماندن مطلب غیرواقعی نبوده. کبوتر و تار عنکبوت واقعا در ورودی غار قرار داشتند و این مطلب به هیچ وجه غیر واقعی نبوده. اما کفار با دیدن آن، خودشان به اشتباه افتادند. این دروغ نیست و بحث به نظر بنده کاملا واضح است.

با سلام.استاد عرض بنده این هست که خدا می خواسته به کفار بفهماند که کسی در غار نیست تا جان پیامبر حفظ بماند.یعنی یک مطلبی غیر واقع را به کفار بفهماند، خدا این کار را با کبوتر و تار عنکبوت انجام داد، شما فرمودید با حرکت چشم با اشاره دست می شود دروغ گفت، یعنی با اشاره دست و چشم می توان یک مطلب خلاف واقع را به کسی فهماند و دروغ گفت،.اینجا با قرار گرفتن تار عنکبوت این مطلب غیر واقع به کفار فهمانده شده. نمی توان اینگونه گفت؟؟ می شود بیشتر توضیح دهید.

پارسا مهر;1016229 نوشت:
با سلام.استاد عرض بنده این هست که خدا می خواسته به کفار بفهماند که کسی در غار نیست تا جان پیامبر حفظ بماند.یعنی یک مطلبی غیر واقع را به کفار بفهماند، خدا این کار را با کبوتر و تار عنکبوت انجام داد، شما فرمودید با حرکت چشم با اشاره دست می شود دروغ گفت، یعنی با اشاره دست و چشم می توان یک مطلب خلاف واقع را به کسی فهماند و دروغ گفت،.اینجا با قرار گرفتن تار عنکبوت این مطلب غیر واقع به کفار فهمانده شده. نمی توان اینگونه گفت؟؟ می شود بیشتر توضیح دهید.

علیکم السلام و رحمه الله

همانطور که استاد مسلم در تاپیک مورد اشاره شما فرموده اند دروغ در جائی معنا پیدا می کند که صحبت یا عملی مطابق با واقع نباشد و به مخاطب انتقال داده شود. اما اینکه مطلب صحیح بوده ولی دیگران برداشت اشتباه داشته باشند، مصداق دروغگویی نیست. مطلبی که به کفار نشان داده شده «بودن کبوتر در لانه» و «وجود تار عنکبوت» بوده. اینها هر دو کاملا مطابق با واقع بوده اند. اما کفار با دیدن اینها دچار اشتباه شده و حس کردند که کسی وارد غار نشده. این برداشت خود آنها از یک مطلب کاملا واقعی ست.

به نظرم استاد مسلم در تاپیک قبلی این مطلب را کاملا و به طور واضح بیان کردند و چیزی برای اضافه کردن وجود ندارد.

[="Tahoma"][="DarkSlateGray"][="3"]

پارسا مهر;1016229 نوشت:
با سلام.استاد عرض بنده این هست که خدا می خواسته به کفار بفهماند که کسی در غار نیست تا جان پیامبر حفظ بماند.یعنی یک مطلبی غیر واقع را به کفار بفهماند، خدا این کار را با کبوتر و تار عنکبوت انجام داد، شما فرمودید با حرکت چشم با اشاره دست می شود دروغ گفت، یعنی با اشاره دست و چشم می توان یک مطلب خلاف واقع را به کسی فهماند و دروغ گفت،.اینجا با قرار گرفتن تار عنکبوت این مطلب غیر واقع به کفار فهمانده شده. نمی توان اینگونه گفت؟؟ می شود بیشتر توضیح دهید.

بسم الله الرحمن الرحیم
اللهم عجل لولیک الفرج
سلام علیکم و رحمه الله و برکاته
برداشت بنده این است مثالی بزنم
بنده می گویم آقای پارسامهر کلید دار منزل ما است و شما به جمع عده ایی می روید و همه را دعوت می کنید به منزل عده ایی شما را می پذیرند و عده ایی خیر
اما تنها شما زود تر به منزل می روید
ان عده ایی که شمارا قبول کردند شما را می شناسند مخفی قرار است بیایند و دشمنان شما قصد تعرض دارند
شما با کلید وارد منزل می شوید و یکی شیشه درب منتهی به کوچه را می شکند
حال دشمن شما می آید از پنجره نگاه می کند می گوید دیدی دزد بود اگر کلید داشت شیشه نمی شکست اما دوستت می گوید کلید داشته پس چرا شیشه شکسته؟
اینجا دروغی واقع نشده بلکه دشمنت با بد بینی و بی دقتی اش به اشتباه افتاده اگر اهل دقت بود کلید را هم بررسی می کرد اونوقت شما می گفتی من کلید داشتم دیدی اشتباه می کردی؟
حال در ماجرای غار هم اگر مشرکین به 13 سال تبلیغ پیامبر(ص) دقت می کردند به اشتباه نمی افتادند
و ایمان می آوردند و دو معجزه دیگر را مشاهده می کردند
همانطور که مومنین بر ایمانشان افزوده شد.
یا علی(ع)[/][/][/]

حنیف;1016605 نوشت:

علیکم السلام و رحمه الله

همانطور که استاد مسلم در تاپیک مورد اشاره شما فرموده اند دروغ در جائی معنا پیدا می کند که صحبت یا عملی مطابق با واقع نباشد و به مخاطب انتقال داده شود. اما اینکه مطلب صحیح بوده ولی دیگران برداشت اشتباه داشته باشند، مصداق دروغگویی نیست. مطلبی که به کفار نشان داده شده «بودن کبوتر در لانه» و «وجود تار عنکبوت» بوده. اینها هر دو کاملا مطابق با واقع بوده اند. اما کفار با دیدن اینها دچار اشتباه شده و حس کردند که کسی وارد غار نشده. این برداشت خود آنها از یک مطلب کاملا واقعی ست.

به نظرم استاد مسلم در تاپیک قبلی این مطلب را کاملا و به طور واضح بیان کردند و چیزی برای اضافه کردن وجود ندارد.


با سلام.با این حساب، من نمی تونم وقتی با حرکت دست یا اشاره دست چیز غیر واقعی را به کسی می فهمانم،.مثلا اینکه کوچه بن بسته ولی نیست. بعدش ادعا کنم که من دروغی نگفم که.من فقط دستمو تکون دادم.داشتم ورزش می کردم. اون مخاطب خودش دچار اشتباه شده و حس کرد که کوچه بن بسته و اشتباه برداشت کرد؟؟؟من چیزی که به مخاطب نشان دادم، حرکت دست است.حرکت دست کاملا مطابق با واقع هست، نیست؟؟
مگر در کلام و مگر در اشاره با چشم و دست، مخاطب برداشت های خود را ندارد؟؟؟من سوال کردم، مگر در دروغ ها، باید آدم با علم حضوری و شهودا دروغی را به مخاطب بگوییم.خوب تماما برداشت های مخاطب هست دیگر. من می توانم به کسی با اشاره دست بفهماند که کوچه بن بست هست.(در حالی که نیست، امری خلاف واقع را بفهماند) بعد هم ادعا کنم که من فقط ورزش می کردم.مخاطب بود که از حرکت دست من برداشت کرد که کوچه بن بسته. و من دروغ نگفتم!(استاد گرامی این موضوع رو مد نظر داشه باشید که آن کبوتر و تار عنکوبت، به خواست و اراده ی خدا و احتمالا به شکل غیر معمولی در دهانه غار جای گرفتند، اینطور نیست؟؟)

پارسا مهر;1016645 نوشت:
با سلام.با این حساب، من نمی تونم وقتی با حرکت دست یا اشاره دست چیز غیر واقعی را به کسی می فهمانم،.مثلا اینکه کوچه بن بسته ولی نیست. بعدش ادعا کنم که من دروغی نگفم که.من فقط دستمو تکون دادم.داشتم ورزش می کردم. اون مخاطب خودش دچار اشتباه شده و حس کرد که کوچه بن بسته و اشتباه برداشت کرد؟؟؟من چیزی که به مخاطب نشان دادم، حرکت دست است.حرکت دست کاملا مطابق با واقع هست، نیست؟؟
مگر در کلام و مگر در اشاره با چشم و دست، مخاطب برداشت های خود را ندارد؟؟؟من سوال کردم، مگر در دروغ ها، باید آدم با علم حضوری و شهودا دروغی را به مخاطب بگوییم.خوب تماما برداشت های مخاطب هست دیگر. من می توانم به کسی با اشاره دست بفهماند که کوچه بن بست هست.(در حالی که نیست، امری خلاف واقع را بفهماند) بعد هم ادعا کنم که من فقط ورزش می کردم.مخاطب بود که از حرکت دست من برداشت کرد که کوچه بن بسته. و من دروغ نگفتم!(استاد گرامی این موضوع رو مد نظر داشه باشید که آن کبوتر و تار عنکوبت، به خواست و اراده ی خدا و احتمالا به شکل غیر معمولی در دهانه غار جای گرفتند، اینطور نیست؟؟)


علیکم السلام و رحمه الله

توجه بفرمایید که اولا ممکن است

انسان دروغ زبانی را با غیر زبان هم بگوید. به این معنی که از وسیله ای غیر از زبان برای گفتار استفاده کند. مثل ناشنوایان که از دستهایشان برای گفتن استفاده می کنند. این همان مصداق دروغ زبانی ست. به نظر می رسد که حرکت دادن دست به معنی بن بست بودن کوچه، همان دروغ گفتاری ست. و ثانیا هر کسی به اعمال و نیت خودش آگاه است و اگر قصد دروغ گفتن داشته باشد، خودش بهتر از هر کسی می داند که دروغ گفته. قرآن می فرماید «بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ؛ وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ؛ بلکه انسان از وضع خودش آگاه است؛ هرچند در ظاهر برای خود عذرهایی بتراشد.» (سوره قیامت، آیات ۱۴ و ۱۵) اینها کاملا با موضوع حضرتعالی در مورد تار عنکبوت و لانه پرنده در دهانه غار متفاوت است.

برای روشن شدن مطلب شاید مطالعه لینک زیر به شما کمک کند:


اقسام دروغ از دید علمای اخلاق

پرسش: آیا دروغ عملی هم داریم؟ مثلا کسی الکی خودش را به خواب بزنه، یا با اینکه خوشحاله خودش را ناراحت نشون بده یا برعکس؟

پاسخ: دروغ به معنای هر مطلبی ست که با واقعیت مطابقت ندارد و ممکن است که این عدم مطابقت با هر نشانه ای منتقل شود. حتی ممکن است انسان دروغ زبانی را با غیر زبان هم بگوید. به این معنی که از وسیله ای غیر از زبان برای گفتار استفاده کند. مثل ناشنوایان که از دستهایشان برای گفتن استفاده می کنند. این همان مصداق دروغ زبانی ست. در واقع دروغ در جائی معنا پیدا می کند که صحبت یا عملی مطابق با واقع نباشد و به مخاطب انتقال داده شود. اما اینکه مطلب صحیح بوده ولی دیگران برداشت اشتباه داشته باشند، مصداق دروغگویی نیست. هرچند هر کسی به اعمال و نیت خودش آگاه است و اگر قصد دروغ گفتن داشته باشد، خودش بهتر از هر کسی می داند که دروغ گفته. قرآن می فرماید «بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ؛ وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ؛ بلکه انسان از وضع خودش آگاه است؛ هرچند در ظاهر برای خود عذرهایی بتراشد.» (۱)

آیه الله مشکینی در کتاب دروس فی الاخلاق می فرمایند: «الکذب لغه هو اللا مطابقه و یتصف به الاعتقاد و الفعل کما یتصف به الکلام؛ فالظن او الاعتقاد المخالف للواقع کذب، کما ان العمل المخالف للقول و الوعد - مثلا - کذب؛ کذب در لغت به معناي عدم مطابقت است و همانگونه که سخن به دروغ متّصف مي شود اعتقاد و عمل هم به آن متّصف مي گردد. گمان و اعتقاد مخالف با واقع دروغ است ، همانگونه که عمل مخالف با سخن و وعده نيز دروغ است.» (۲)

اما بیانِ تمام و کمالِ واقعیت برای دیگران واجب نیست. به این معنا که در فرض سوال حضرتعالی اگر کسی بیدار یا خوشحال است، لازم نیست که این حال را به اطلاع همه برساند. اما اگر از او بپرسند نباید دروغ بگوید.

گاهی اوقات هم بیان واقعیت موجب دردسر شده یا انسان را دچار مشکل کند؛ یا به هر دلیلی نخواهید واقعیت را بیان کنید ولی دیگران با سوالات پی در پی زحمت ایجاد کنند. در این مواقع راهی وجود دارد که علمای اخلاق آن را توریه نامیده اند. توریه در لغت به معنای ستر و پوشاندن است. وقتی در مورد خبر به کار می رود به معنای پوشاندن حقیقت خبری و اظهار غیر آن است، به طوری که حقیقت را وراء و پشت خود قرار دهد تا آشکار نباشد. (۳)

در حقیقت توریه یعنی بیان کردن یک مطلب به نحوی که مخاطب برداشتی غیر از آنچه شما بیان کرده اید داشته باشد. در توریه ظاهر کلام چیزی ست که مخاطب دریافت می کند، در حالیکه متکلم معنای دیگری را در نظر دارد. مثلا وقتی شخص بدحسابی تقاضای پول می کند و طرف مقابل تمایل ندارد که به او پولی قرض بدهد، می گوید «فعلا که دستم خالی ست.» در این صورت مخاطب چنین دریافت می کند که او پولی ندارد، در حالیکه منظور او این بوده که در حال حاضر در دست هایم چیزی ندارم؛ هرچند ممکن است در حساب بانکی اش پول داشته باشد.

به هرحال دروغگویی در منابع دینی اسلامی به شدت نهی شده و حتی در مواقعی که مصلحتی در نظر باشد و نتوان به راحتی واقعیت را بیان کرد، راهکاری مثل توریه معرفی شده تا از دروغگویی جلوگیری شود.


پی نوشت ها:
۱.
سوره قیامت، آیات ۱۴ و ۱۵
۲. مشکینی اردبیلی، علی؛ دروس فی الاخلاق؛ محقق مجیدی، غلامحسین؛ موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث؛ قم، ۱۳۹۲؛ ص ۱۵۹
۳. ابن منظور؛ لسان العرب؛ ادب الحوزه؛ قم ۱۴۰۵ ق؛ ج ۱۵؛ ص ۳۸۹

موضوع قفل شده است