جمع بندی حدیثی درباره عیب گویی

تب‌های اولیه

8 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال
حدیثی درباره عیب گویی

[="Black"]سلام

این بیت الهام گرفته از روایت معصوم است. متن روایت را می خواستم.

هر که عیب دگران پیش تو آورد و شمرد/به یقین عیب تو پیش دگران خواهد برد[/]

با نام و یاد دوست





کارشناس بحث: استاد مجید

haji najm;897543 نوشت:
سلام

این بیت الهام گرفته از روایت معصوم است. متن روایت را می خواستم.

هر که عیب دگران پیش تو آورد و شمرد/به یقین عیب تو پیش دگران خواهد برد


با صلوات بر محمد و آل محمد
و عرض سلام و ادب
پرسش‌گر گرامی به نظر بنده این دو روایت با این شعر تناسب دارد لطفا توجه بفرمایید:
أوصى الله عز و جل موسى ع بأربعة أشياء
قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لِمُوسَى ع‏ يَا مُوسَى احْفَظْ وَصِيَّتِي لَكَ بِأَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ
أَوَّلُهُنَّ مَا دُمْتَ لَا تَرَى ذُنُوبَكَ تُغْفَرُ فَلَا تَشْتَغِلْ بِعُيُوبِ غَيْرِكَ
وَ الثَّانِيَةُ مَا دُمْتَ لَا تَرَى كُنُوزِي قَدْ نَفِدَتْ فَلَا تَغْتَمَّ بِسَبَبِ رِزْقِكَ
وَ الثَّالِثَةُ مَا دُمْتَ لَا تَرَى زَوَالَ مُلْكِي فَلَا تَرْجُ أَحَداً غَيْرِي
وَ الرَّابِعَةُ مَا دُمْتَ لَا تَرَى الشَّيْطَانَ مَيِّتاً فَلَا تَأْمَنْ مَكْرَهُ.
خداوند موسى (ع) را به چهار چيز وصيت كرد
اصبغ بن نباته از امير المؤمنين (ع) نقل مى‌‏كند كه فرمود: خداوند به موسى (ع) فرمود: اى موسى! وصيت مرا به چهار چيز در باره خود حفظ كن:
اول اين‌كه مادامى كه گناهان خود را آمرزيده نديدى به عيب‏‌جويى از ديگران مشغول مباش،
دوم اين‌كه مادامى كه خزانه‌‏هاى مرا پايان يافته نديدى غم روزى مخور،
سوم اين‌كه مادامى كه پادشاهى مرا زوال يافته نديدى به كسى جز من اميدوار مباش،
چهارم اين‎كه مادامى كه شيطان را مرده نيافتى از مكر او ايمن مباش.) الخصال ؛ ج‏1 ؛ ص217، ترجمه جعفرى ؛ ج‏1 ؛ ص317(

و در تحف العقول خطبه وسیله از امیر المومنین علی علیه السلام آمده است:
.. اسْتُرْ عَوْرَةَ أَخِيكَ لِمَا تَعْلَمُهُ فِيكَ‏ اغْتَفِرْ زَلَّةَ صَدِيقِكَ لِيَوْمٍ‏ يَرْكَبُكَ عَدُوُّكَ مَنْ غَضِبَ عَلَى مَنْ لَا يَقْدِرُ أَنْ يَضُرَّهُ طَالَ حُزْنُهُ وَ عَذَّبَ نَفْسَهُ مَنْ خَافَ رَبَّهُ كَفَّ ظُلْمَهُ؛ براى آن‌چه از خود سراغ دارى عيب برادرت را بپوشان (عيبش را بپوش تا عيبت را بپوشد، و يا آن كه خود معيوب است نبايد به عيب‏ دگران‏ پردازد)، لغزش دوست را براى روز تسلط دشمن ناديده گير، هر كه بر كسى غضب كند كه نتواند زيانش رساند، غمش طولانى و روحش معذب گردد، هر كه از خداى خود ترسد از ستم خوددارى كند...»( تحف العقول ص98و99، ترجمه جنتى، متن، ص 151)

haji najm;897543 نوشت:
متن روایت

امام علی(ع) هم فرموده است: من نقل إلیک، نقل عنک.
هر که عیب دگران، پیش تو آورد و شمرد بی گمان، عیب تو پیش دگران خواهد برد.
سفینة البحار، ج 5، ص 56.

امام على(ع) فرمود: «کسی که سخن دیگران را نزد تو می‌آورد [یقیناً] سخن تو را نزد دیگران می‌برد. عیون الحکم و المواعظ، ص 435.

از رفاقت و همبستگی سه گروه بر حذر باش. خائن ،ستمکار و سخن چین. کسی که روزی به نفع تو خیانت می کند روز دیگر به ضرر تو خیانت خواهد کرد ،کسیکه برای تو به دیگری ستم می نماید طولی نمی کشد که به شخص تو ستم می کد و کسی که از دیگران نزد تو نمّامی می کند عنقریب از تو نزد دیگران نمّامی خواهد کرد.

منبع : تحف العقول ، ص316

با صلوات بر محمد و آل محمد
پرسش‌گر گرامی خانواده حدیثی در زمینه عیب جویی پیدا کردم که خدمت شما ارسال می نمایم:
عیب جویی از نظر احادیث
ستايش از كسانى كه به جاى عيب ديگران به معايب خود مى پردازند
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
طوبى لِمَن مَنَعَهُ عَيبُهُ عَن عُيوبِ المُؤمِنينَ مِن إخوانِهِ .
خوشا به حال آن كس كه عيب خودش، او را از پرداختن به عيب‌هاى برادران مؤمنش باز دارد.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در سفارش به ابوذر ـ فرمود :
لِيَحجُزْكَ عَنِ النّاسِ ما تَعلَمُ مِن نَفسِكَ ، و لا تَجِدْ عَلَيهِم فيما تَأتي (مِثلَهُ) .
بايد آن‌چه از [عيوب] خود مى‌دانى تو را از خرده‌گيرى بر مردم باز دارد، و بر آنان به سبب كارهايى كه خودت مانند آنها را انجام مى‌دهى، خشم مگير.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
لِيَرُدَّكَ مِنَ النّاسِ ما تَعلَمُ مِن نَفسِكَ .
بايد آنچه از [عيوب ]خود مى‌دانى، تو را از [عيب‌جويى و خرده‌گيرى از ]مردم بازدارد.
امام على عليه السلام :
طوبى لِمَن شَغَلَهُ عَيبُهُ عَن عُيوبِ النّاسِ .
خوشا به حال آن كس كه عيب خودش، او را از پرداختن به عيب‌هاى مردم باز دارد.
امام على عليه السلام :
أفضَلُ النّاسِ مَن شَغَلَتهُ مَعايِبُهُ عَن عُيوبِ النّاسِ .
بهترين مردم كسى است كه عيب‌هاى خودش، او را از عيب‌هاى مردم باز دارد.
امام على عليه السلام :
يا عَبدَ اللّه ِ ، لا تَعجَلْ في عَيبِ أحَدٍ (عَبدٍ) بِذَنبِهِ فلَعَلَّهُ مَغفورٌ لَهُ ، و لا تَأمَنْ عَلى نَفسِكَ صَغيرَ مَعصِيَةٍ فلَعَلَّكَ مُعَذَّبٌ عَلَيهِ ، فَلْيَكفُفْ مَن عَلِمَ مِنكُم عَيبَ غَيرِهِ لِما يَعلَمُ مِن عَيبِ نَفسِهِ ، وَ لْيَكُنِ الشُّكرُ شاغِلاً لَهُ عَلى مُعافاتِهِ مِمّا ابتُلِيَ بِهِ غَيرُهُ .
اى بنده خدا! در خرده گيرى از گناه كسى شتاب مكن؛ زيرا چه بسا كه او آمرزيده شده باشد. و در مورد خويش، به گناه كوچكى كه كرده اى، ايمن مباش؛ زيرا شايد كه به سبب آن عذاب شوى. پس، هر يك از شما از ديگرى عيبى بداند، نبايد به خرده گيرى از او بپردازد ؛ زيرا مى داند كه خود نيز عيبى دارد و بايد شكر اين موهبت كه عيب‌هايى كه در ديگران هست در او نيست، وى را به خود مشغول دارد [و از عيب جويى ديگران باز ايستد].
امام على عليه السلام :
لِيَنْهَكَ عَن ذِكرِ مَعايِبِ النّاسِ ما تَعرِفُ مِن مَعايِبِكَ .
آگاهى تو از عيب‌هاى خودت، بايد مانع تو شود كه از مردم عيب‌جويى كنى.
امام على عليه السلام :
مَن بَحَثَ عَن عُيوبِ النّاسِ فَلْيَبدَأْ بِنَفسِهِ .
كسى كه از مردم عيب‌جويى مى كند، بايد از خودش آغاز كند.
امام على عليه السلام :
أعقَلُ النّاسِ مَن كانَ بِعَيبِهِ بَصيرا ، و عَن عَيبِ غَيرِهِ ضَريرا .
خردمندترين مردم كسى است كه بيناى عيب خود باشد و كور عيب ديگران.
امام صادق عليه السلام :
أنفَعُ الأشياءِ لِلمَرءِ سَبقُهُ النّاسَ إلى عَيبِ نَفسِهِ .
سودمندترين چيزها براى آدمى، اين است كه در رسيدگى به عيب‌هاى خود بر مردم پيشى گيرد (پيش از پرداختن به عيوب مردم به عيب‌هاى خود بپردازد).
امام صادق عليه السلام :
إذا رَأيتُمُ العَبدَ مُتَفَقِّدا لِذُنوبِ (النّاسِ) ناسِيا لِذُنوبِهِ ، فَاعلَموا أنَّهُ قَد مُكِرَ بِهِ .
هر گاه ديديد بنده گناهان مردم را مى جويد و گناهان خودش را از ياد برده است، بدانيد كه گرفتار مكر [ خدا ]شده است.
عيسى عليه السلام :
لا تَنظُروا في عُيوبِ النّاسِ كالأربابِ ، وَ انظُروا في عُيوبِهِم كَهَيئَةِ عَبيدِ النّاسِ .
به عيب‌هاى مردم چون خواجگان منگريد، بلكه به عيب‌هايشان چون غلامان نگاه كنيد.
كسى كه عيب خود را ببيند
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
ثَلاثُ خِصالٍ مَن كُنَّ فيهِ أو واحِدَةٌ مِنهُنَّ كانَ في ظِلِّ عَرشِ اللّه ِ عَزَّ و جلَّ (يَومَ القِيامَةِ) يَومَ لا ظِلَّ إلاّ ظِلُّهُ : ··· رَجُلٌ لَم يَعِبْ أخاهُ المُسلِمَ بِعَيبٍ حَتّى يَنفِيَ ذلكَ العَيبَ مِن نَفسِهِ ؛ فإنَّهُ لا يَنفي مِنها عَيبا إلاّ بَدا لَهُ عَيبٌ ، و كَفى بِالمَرءِ شُغلاً بِنَفسِهِ عَنِ النّاسِ
سه خصلت است كه هر كس آنها را داشته باشد، يا يكى از آنها در او باشد، روز قيامت در سايه عرش خداوند عزّ و جلّ است، روزى كه هيچ سايه اى جز سايه او نيست : ··· مردى كه از برادر مسلمان خود عيبى نگيرد تا آن گاه كه آن عيب را از خودش دور كند؛ و آدمى هر عيبى كه از خود بر طرف سازد، عيبى ديگر در نظرش آشكار مى شود. آدمى را همين بس كه به رفع معايب خود پردازد و از پرداختن به عيب‌هاى مردم باز ايستد.
امام على عليه السلام :
مَن أبصَرَ عَيبَ نَفسِهِ شُغِلَ عَن عَيبِ غَيرِه .
كسى كه عيب خود را ببيند، از پرداختن به عيب ديگران باز ايستد.
امام على عليه السلام :
مَن أبصَرَ زَلَّتَهُ صَغُرَت عِندَهُ زَلَّةُ غَيرِهِ .
هر كه لغزش خود را ببيند، لغزش ديگران در نظرش كوچك آيد.
امام على عليه السلام :
لا تَتَّبِعَنَّ عُيوبَ النّاسِ ، فإنَّ لَكَ مِن عُيوبِكَ ـ إن عَقَلتَ ـ ما يَشغَلُكَ أن تَعيبَ أحَدا .
دنبال عيب‌هاى مردم نباش؛ زيرا عيب‌هايى كه در خودت هست ـ اگر خردمند باشى ـ مانع از آن مى شود كه از كسى عيب جويى كنى.
امام على عليه السلام :
مَن أبصَرَ عَيبَ نَفسِهِ لَم يَعِبْ أحَدا
هر كه بيناى عيب خود باشد، از هيچ كس عيب‌جويى نكند.
امام على عليه السلام :
كَفى بِالمَرءِ كَيسا أن يَعرِفَ مَعايِبَهُ ، كَفى بِالمَرءِ جَهلاً أن يَجهَلَ عَيبَهُ .
در زيركى آدمى همين بس كه عيب‌هاى خود را بشناسد؛ در نادانى آدمى همين بس كه عيب‌هاى خويش را نشناسد.
نكوهش پرداختن به عيب‌هاى مردم و نرمش با نفْس خود
كنز العمّال : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود :
يُبصِرُ أحَدُكُمُ القَذى في عَينِ أخيهِ ، و يَنسى الجِذعَ ـ أو قالَ : الجِذْلَ ـ في عَينِه ! .
بعضى از شما خاشاك را در چشم برادرش مى بيند و تنه درخت خرما ـ يا فرمود :تنه درخت ـ را در چشم خود نمى بيند!
امام على عليه السلام :
إيّاكَ أن تَكونَ عَلَى النّاسِ طاعِنا و لِنَفسِكَ مُداهِنا ، فتَعظُمَ عَلَيكَ الحَوبَةُ ، و تُحرَمَ المَثوبَةَ .
زنهار كه از مردم خرده گيرى و با نفس خودت نرمش كنى كه در اين صورت گناهت بزرگ شود و از پاداش محروم گردى.
امام على عليه السلام :
لا تَعِبْ غَيرَكَ بِما تَأتيهِ ، و لا تُعاقِبْ غَيرَكَ بِذَنبٍ تُرَخِّصُ لِنَفسِكَ فيهِ .
از ديگرى به خاطر كارى كه خودت نيز آن را انجام مى دهى خرده مگير و ديگرى را براى گناهى كه ارتكاب آن را به خودت اجازه مى دهى، كيفر مده.
امام على عليه السلام :
عَجِبتُ لِمَن يُنكِرُ عُيوبَ النّاسِ ، و نَفسُهُ أكثَرُ شَيءٍ مَعابا و لا يُبصِرُها! .
در شگفتم از كسى كه عيب‌هاى مردم را بد مى داند، در حالى كه خودش از همه پُر عيب تر است و آنها را نمى بيند.
امام على عليه السلام :
مَن نَظَرَ في عُيوبِ النّاسِ فأنكَرَها ثُمَّ رَضِيَها لِنَفسِهِ ، فذلكَ الأحمَقُ بِعَينِهِ .
هر كس عيب‌هاى مردم را ببيند و آنها را زشت شمارد و همان عيبها را در خودش بپسندد، احمق واقعى است!
امام على عليه السلام :
شَرُّ النّاسِ مَن كانَ مُتَتَبِّعا لِعُيوبِ النّاسِ عَمِيا لِمَعايِبِهِ
بدترين مردم كسى است كه پى جوى عيب‌هاى مردم باشد و نابيناى عيب‌هاى خود.
امام صادق عليه السلام :
مَنِ استَصغَرَ زَلَّةَ نَفسِهِ استَعظَمَ زَلَّةَ غَيرِهِ .
كسى كه لغزش خود را كوچك شمارد،لغزش ديگران را بزرگ بيند.
عيسى عليه السلام :
يا عَبيدَ السّوءِ ، تَلومونَ النّاسَ عَلَى الظَّنِّ ، و لا تَلومونَ أنفُسَكُم عَلَى اليَقينِ ؟ ! .
اى بندگان بد! مردم را بر اساس گمان سرزنش مى كنيد و با يقينى كه به بديها و عيبهاى خود داريد خويشتن را سرزنش نمى كنيد؟
آدمى را همين عيب بس !
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
كَفى بِالمَرءِ عَيبا أن يَنظُرَ مِنَ النّاسِ إلى ما يَعمى عَنهُ مِن نَفسِهِ ، و يُعَيِّرَ النّاسَ بِما لا يَستَطيعُ تَركَهُ ، و يُؤذي