جمع بندی بررسی تطبیق معاد مثالی با معاد قرآن

تب‌های اولیه

87 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال
بررسی تطبیق معاد مثالی با معاد قرآن

با سلام
با توجه به اینکه عقیده داریم قرآن مسائل را در اوج بلاغت و سادگی بیان کرده و در او کژی و دعوت به جهل و گمراهی نیست..کارشناس محترم پاسخ بفرمایند که معاد مثالی مورد نظر جناب ملاصدرا(معادی که انشاء قوه خیال است) چگونه با برخی آیات سازگاری دارد؟
یک نمونه از آیات را میاورم اگر لازم باشد آیات دیگر را نیز بررسی می کنیم

مِنْهَا خَلَقْنَاکُمْ وَفِیهَا نُعِیدُکُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُکُمْ تَارَةً أُخْرَی: ما شما را از آن (زمین) آفریدیم و در آن بازمی‌گردانیم و بار دیگر در قیامت شما را از آن بیرون می‌آوریم (طه/ 55).

با نام و یاد دوست





کارشناس بحث: استاد صدیق

غریبه آشنا;956926 نوشت:
با سلام
با توجه به اینکه عقیده داریم قرآن مسائل را در اوج بلاغت و سادگی بیان کرده و در او کژی و دعوت به جهل و گمراهی نیست..کارشناس محترم پاسخ بفرمایند که معاد مثالی مورد نظر جناب ملاصدرا(معادی که انشاء قوه خیال است) چگونه با برخی آیات سازگاری دارد؟
یک نمونه از آیات را میاورم اگر لازم باشد آیات دیگر را نیز بررسی می کنیم

مِنْهَا خَلَقْنَاکُمْ وَفِیهَا نُعِیدُکُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُکُمْ تَارَةً أُخْرَی: ما شما را از آن (زمین) آفریدیم و در آن بازمی‌گردانیم و بار دیگر در قیامت شما را از آن بیرون می‌آوریم (طه/ 55).


باسلام و ادب

پیش از پاسخ لازم است به این نکته توجه کنیم که برای فهم کلام خداوند باید اصولی را رعایت کنیم.
از جمله این اصول میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نخست. عدم وجود ناسازگاری میان مدلول یک آیه با آیات دیگر.
دوم. عدم وجود ناسازگاری بین مدلول آیه و دلیل قطعی عقلی.

به همین جهت است که در تفسیر آیات، یک مفسر در وهله اول دقت میکند که تفسیرش باعث ناسازگاری با آیات دیگر نشود.
و در وهله بعد باید دقت کندکه مستلزم مخالفت با دلیل قطعی عقلی نشود.

مثلا مفسران در تفسیر آیاتی که ناظر به جبر و اختیار است، صرفا به آیاتی که ظاهرشان نشان دهنده جبر است اکتفا نمیکنند.
یا در تفسیر آیاتی که ظاهر آنها مستلزم جسمانیت خداوند است، این ظاهر را به خاطر دلیل عقلی کنار میگذارند.

باتوجه به این نکته
معاد جسمانی با جسم عنصری، با ترسیمی که متکلمان مدنظرشان بود و ظاهر برخی آیات نشان از آن دارد، با یک سری شبهات عقلی قطعی روبروست.
از مهمترین این شبهات میتوان به شبهه اکل و ماکول اشاره کرد.
باتوجه به این اشکال، فلاسفه و مفسران اهل دقت، حق دارند که بر اساس همان روال و ملاکی که در تفسیر داشته و دارند، تصویری دیگر از معاد جسمانی ارائه کنند. تصویری که هم با آیات یاد شده سازگار باشد و یا حداقل مخالفت قطعی نداشته باشد و هم برخی دیگر از ادله با آن موافق باشد و از سوی سوم، با آن تصیر و تفسیر بتوانند از چنگال شبهات معاد جسم عنصری خلاصی بیابند.

بنابراین
این آیه یا حتی آیات صریح تری از آن مانند آیه شریفه 4 سوره قیامت که به سر انگشتان و بازگرداندن آن اشاره دارد، بر اساس قاعده ای که ذکر شد و جمع بین آیات، مانعی از قبول دیدگاه مخالف متکلمان و معاد جسم عنصری نیست.

البته پرواضح است که این مطلب، به هیچ وجه مستلزم قبول دیدگاه ملاصدرا در مورد معاد نیست.
به عبارت دیگر به واسطه آنکه معاد جسم عنصری با رویکرد متکلمان را نمیتوان قبول کرد، نمیتوان مدعی شد که معاد جسم مثالی با تبیین صدرا را باید پذیرفت.
چرا که دیدگاه های دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که هم اشکالات معاد جسم عنصری را ندارد ،هم اشکالات معاد جسم مثالی صدرا و هم با ادله نقلی سازگاری بیشتری دارد.

موفق باشید.

صدیق;958716 نوشت:
البته پرواضح است که این مطلب، به هیچ وجه مستلزم قبول دیدگاه ملاصدرا در مورد معاد نیست.
به عبارت دیگر به واسطه آنکه معاد جسم عنصری با رویکرد متکلمان را نمیتوان قبول کرد، نمیتوان مدعی شد که معاد جسم مثالی با تبیین صدرا را باید پذیرفت.
چرا که دیدگاه های دیگری نیز در این زمینه وجود دارد که هم اشکالات معاد جسم عنصری را ندارد ،هم اشکالات معاد جسم مثالی صدرا و هم با ادله نقلی سازگاری بیشتری دارد.

موفق باشید.

با سلام و تشکر

آیاتی که دال بر معاد عنصری هستند با کدام آیات ناسازگارند؟
این ناسازگاری بیشتر بین آیات قرآن با معاد مثالی ملاصدراست نه با خود آیات

سخن شما وقتی صحیح است که واقعا در مقابل آیات صریح در معاد عنصری آیات دیگری باشد که به همان صراحت معاد مثالی یا روحانی را تایید کند؟
این قرینه کجاست در قرآن؟

نمونه آیه دیگر

ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺩﻳﺪﮔﺎﻧﺸﺎﻥ [ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺗﺮﺱ ] ﻓﺮﻭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ، ﻫﻢ ﭼﻮﻥ ﻣﻠﺦ ﻫﺎﻯ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﻩ ﺍﺯ ﮔﻮﺭﻫﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻳﻨﺪ .(قمر/۸)

این آیه چگونه با معاد مثالی تطابق دارد؟! درحالی که صریحا گویای معاد جمعی است نه معاد شخصی

دوم اینکه آیات مذکور با کدام دلیل قطعی عقلی همخوانی ندارد؟ شبهه آکل و ماکول و از این دست ایرادها فقط یک شبهه اند نه دلیل بر رد معاد عنصری!

و سوم اینکه با بلاغت قرآن چه کنیم؟ چگونه بگوییم معاد مثالی است در حالی که اکثر مسلمانان معادی را که از قرآن فهمیده اند معاد عنصری است
و چطور از این کتاب ایراد نگیریم که چرا واقع مطلب را نگفت؟
ما شما را در زمین قرار دادیم و شما را در قیامت به سوی خود باز میگردانیم...گفتن چنین چیزی سخت بوده برای خداوند؟!

اما آیه می گوید شما را به زمین باز میگردانیم و دوباره خارج میکنیم
نسبت حیات آدمی و آفرینش او را به زمین و بدن عنصری داده نه به روح!!
روح که به زمین برنمیگردد

[="Tahoma"][="Navy"][="3"]

غریبه آشنا;956926 نوشت:
مِنْهَا خَلَقْنَاکُمْ وَفِیهَا نُعِیدُکُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُکُمْ تَارَةً أُخْرَی: ما شما را از آن (زمین) آفریدیم و در آن بازمی‌گردانیم و بار دیگر در قیامت شما را از آن بیرون می‌آوریم (طه/ 55).

سلام
این آیه می تواند اشاره به معاد نوع انسان باشد نه فرد چه اینکه بر اساس عقیده بعضی بزرگان که موید به روایات هم هست حیات بشر بر روی کره زمین بارها و بارها تکرار شده و می شود. پس منظور از خارج ساختن دوباره از زمین، بوجود آمدن مجدد نوع بشر در دوره بعدی است.
یا علیم[/][/][/]

محی الدین;958845 نوشت:
[="Tahoma"][="Navy"][="3"]
سلام
این آیه می تواند اشاره به معاد نوع انسان باشد نه فرد چه اینکه بر اساس عقیده بعضی بزرگان که موید به روایات هم هست حیات بشر بر روی کره زمین بارها و بارها تکرار شده و می شود. پس منظور از خارج ساختن دوباره از زمین، بوجود آمدن مجدد نوع بشر در دوره بعدی است.
یا علیم[/][/][/]

سلام
دلیلی برای این معنی وجود ندارد..چراکه از قرینه دیگر آیات استفاده میشود که این آیه اشاره به قیامت است نه بازگشت نوع انسان

ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺩﻳﺪﮔﺎﻧﺸﺎﻥ [ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺗﺮﺱ ] ﻓﺮﻭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ، ﻫﻢ ﭼﻮﻥ ﻣﻠﺦ ﻫﺎﻯ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﻩ ﺍﺯ ﮔﻮﺭﻫﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻳﻨﺪ .(قمر/۸)

این آیه هم اشاره به قیامت دارد و هم به معاد جمعی
دقیقا بر خلاف معاد صدرایی
مگر اینکه بخواهیم از منظر رویای رسولانه به آیات نگاه کنیم که آن هم بی ایراد نیست

[="Tahoma"][="Navy"][="3"]

غریبه آشنا;958857 نوشت:
سلام
دلیلی برای این معنی وجود ندارد..چراکه از قرینه دیگر آیات استفاده میشود که این آیه اشاره به قیامت است نه بازگشت نوع انسان

ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻰ ﻛﻪ ﺩﻳﺪﮔﺎﻧﺸﺎﻥ [ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺗﺮﺱ ] ﻓﺮﻭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ، ﻫﻢ ﭼﻮﻥ ﻣﻠﺦ ﻫﺎﻯ ﭘﺮﺍﻛﻨﺪﻩ ﺍﺯ ﮔﻮﺭﻫﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻳﻨﺪ .(قمر/۸)

این آیه هم اشاره به قیامت دارد و هم به معاد جمعی
دقیقا بر خلاف معاد صدرایی
مگر اینکه بخواهیم از منظر رویای رسولانه به آیات نگاه کنیم که آن هم بی ایراد نیست


سلام
اولا آیات اول مورد استناد شما آیات سوره طاها است و این آیه مربوط به سوره قمر است. اگر از منظر ما که باور به معاد روحانی هستیم بیانات قرآن کریم در مورد معاد فقط در مورد یک نوع معاد بود همچنانکه شما چنین باوری دارید استدلال شما درست بود اما ما انواعی از معاد را قائلیم که یکی از آنها معاد نوعی است که به معنای بازگشت نوع انسان به حیات در کره زمین در ادوار مختلف است که گفتیم ادله نقلی هم برایش موجود است. لذ این آیه می تواند مربوط به معاد شخصی باشد و تنافی با بیان قبلی ندارد.
ثانیا حتی اگر این آیات پشت سر هم آمده بودند و ما دسته اول را مربوط به معاد نوعی و دومی را مربوط به معاد شخصی می دانستیم باز هم بلااشکال بود چه اینکه روایت داریم چه بسا آیه ای که اولش در مورد چیزی است و آخرش در مورد چیز دیگر و این در مورد چند آیه پشت سرهم به طریق اولی ممکن است چه رسد به اینکه آیات مد نظر شما از دو سوره مختلف اند.
یا علیم[/][/][/]

محی الدین;958866 نوشت:
[="Tahoma"][="Navy"][="3"]
سلام
اولا آیات اول مورد استناد شما آیات سوره طاها است و این آیه مربوط به سوره قمر است. اگر از منظر ما که باور به معاد روحانی هستیم بیانات قرآن کریم در مورد معاد فقط در مورد یک نوع معاد بود همچنانکه شما چنین باوری دارید استدلال شما درست بود اما ما انواعی از معاد را قائلیم که یکی از آنها معاد نوعی است که به معنای بازگشت نوع انسان به حیات در کره زمین در ادوار مختلف است که گفتیم ادله نقلی هم برایش موجود است. لذ این آیه می تواند مربوط به معاد شخصی باشد و تنافی با بیان قبلی ندارد.
ثانیا حتی اگر این آیات پشت سر هم آمده بودند و ما دسته اول را مربوط به معاد نوعی و دومی را مربوط به معاد شخصی می دانستیم باز هم بلااشکال بود چه اینکه روایت داریم چه بسا آیه ای که اولش در مورد چیزی است و آخرش در مورد چیز دیگر و این در مورد چند آیه پشت سرهم به طریق اولی ممکن است چه رسد به اینکه آیات مد نظر شما از دو سوره مختلف اند.
یا علیم[/][/][/]

سلام
کدام مفسر قرآن در طول تاریخ اسلام آیه مورد نظر را به معاد نوعی تفسیر کرده؟!

آیه دوم را آوردم که ملاحظه کنید همان معنا در آیات دیگر که صریحا اشاره به قیامت دارد دیده میشود

آیه ای که به خروج جمعی اشاره دارد
در حالی که معاد مثالی جمعی نیست

چه فرقی میکنه از همان سوره باشه یا نه؟

[="Tahoma"][="Navy"][="3"]

غریبه آشنا;958911 نوشت:
سلام
کدام مفسر قرآن در طول تاریخ اسلام آیه مورد نظر را به معاد نوعی تفسیر کرده؟!

آیه دوم را آوردم که ملاحظه کنید همان معنا در آیات دیگر که صریحا اشاره به قیامت دارد دیده میشود

آیه ای که به خروج جمعی اشاره دارد
در حالی که معاد مثالی جمعی نیست

چه فرقی میکنه از همان سوره باشه یا نه؟


سلام
شما بفرمایید کدام مفسر بر اساس معاد مد نظر صدرا آیات معاد را تفسیر کرده تا بعد بنده بگویم کدام مفسر از معاد نوعی سخن گفته است.
برادر شما می پرسید چطور قابل تطبیق است بنده عرض کردم اینطور حالا مارا به تفسیر حواله می دهید؟ خب اگر تفاسیر ملاک شما هستند به همان تفاسیر مراجعه فرمایید.
اما اینکه چه فرقی می کند که در همان سوره باشد یا در سوره دیگر باید از امام معصومی بپرسید که فرمود چه بسا صدر و ذیل آیه موضوعی متفاوت داشته باشند
والسلام[/][/][/]
موضوع قفل شده است