جمع بندی اعمال مستحبی و خوب

تب‌های اولیه

8 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال
اعمال مستحبی و خوب

باعرض سلام وخسته نباشید
1. تمام اعمال مستحبی چه عملی چه کتبی لطفا بیان کنید یا کتابهایی در این زمینه معرفی کنید
 2.اعمالی که موجب بالارفتن درجه اموات تازه فوت شده وسبب میشود به خواب بیاید لطف میکنید درگروه بفرستین
باتشکر

با نام و یاد دوست

 

 

 

 

کارشناس بحث: استاد میقات

1. تمام اعمال مستحبی چه عملی چه کتبی لطفا بیان کنید یا کتابهایی در این زمینه معرفی کنید

 

با سلام و درود

در این زمینه چند کتاب خدمتتان معرفی می شود:

«مفاتیح الحیاة»، آیت الله مکارم شیرازی

«حلیه المتقین»، علامه مجلسی(ره)

«آداب و سنن» که ترجمه جلد 73 «بحارالانوار» مرحوم مجلسی است و توسط محمد باقر کمره ای به فارسی ترجمه شده است.

«الآداب الدينية للخزانة المعينية»، طبرسى(ره)، که توسط احمد عابدی به فارسی ترجمه شده است.

«سنن النبى صلى الله عليه و آله»، علامه طباطبایی(ره)، که توسط محمد هادی فقهى به فارسی ترجمه شده است.

«مفاتیح الجنان»، شیخ عباس قمی(ره)

«مفاتیح نوین»، آیت الله مکارم شیرازی

 

 

2.اعمالی که موجب بالارفتن درجه اموات تازه فوت شده

 

در قدم اول، ادای واجباتی که بر عهده آن ها بوده و انجام نداده و یا فرصت انجامش را نداشته اند، مثل نماز قضا، روزه قضا، قرض و بدهی، و...

به نیابت از آن ها عمل عبادی انجام دادن مثل، نماز نیابتی، روزه نیابتی، حج نیابتی، زیارت نیابتی، و...

هم چنین صدقه دادن، قرآن خواندن، خواندن ادعیه و اذکار، خیرات کردن، غذا دادن، و...

و نیز به نیابت آن ها کار نیک و صالح انجام دادن، مثلا کمک به دیگران، کمک به نیازمندان، انجام کار خیر و...

همه این ها در احوال ایشان تأثیر زیادی دارد و باعث آرامش روح ایشان و علو درجاتشان می شود.

 

به این روایات توجه فرمایید:

«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)‏ أَهْدُوا لِمَوْتَاكُمْ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا هَدِيَّةُ الْأَمْوَاتِ قَالَ الصَّدَقَةُ وَ الدُّعَاءُ»

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمودند: براى مردگان خود هدیه بفرستید! گفتند: هدیه براى آنان چیست؟ فرمود: صدقه و دعا.(مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‏2، ص 484، ح 23)

 

«قَالَ (صلی الله علیه و آله)‏ إِنَّ أَرْوَاحَ الْمُؤْمِنِينَ تَأْتِي كُلَّ جُمُعَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِحِذَاءِ دُورِهِمْ وَ بُيُوتِهِمْ يُنَادِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ بِصَوْتٍ حَزِينٍ بَاكِينَ يَا أَهْلِي وَ يَا وُلْدِي وَ يَا أَبِي وَ يَا أُمِّي وَ أَقْرِبَائِي اعْطِفُوا عَلَيْنَا يَرْحَمْكُمُ اللَّهُ بِالَّذِي كَانَ فِي أَيْدِينَا وَ الْوَيْلُ وَ الْحِسَابُ عَلَيْنَا وَ الْمَنْفَعَةُ لِغَيْرِنَا وَ يُنَادِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ إِلَى أَقْرِبَائِهِ اعْطِفُوا عَلَيْنَا بِدِرْهَمٍ أَوْ بِرَغِيفٍ أَوْ بِكِسْوَةٍ يَكْسُوكُمُ اللَّهُ مِنْ لِبَاسِ الْجَنَّة»

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: ارواح مؤمنان هر جمعه، به آسمان دنیا در برابر خانه ها و منزل هاى خود مى آیند و با صداى غمناکى ندا مى دهند که اى خانواده ما، اى فرزندان ما و اى پدر و مادر و خویشان ما! به ما مهربانى کنید؛ از اموالى که در دست ما بود (و اکنون در اختیار شماست) با دادن درهمى و قرص نانى و جامه اى نسبت به ما ترحم آورید، که خداوند شما را از جامه بهشت بپوشاند.(همان، ح 24)

 

«عَنِ النَّبِيِّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ: مَا تُصُدِّقَتْ لِمَيِّتٍ فَيَأْخُذُهَا مَلَكٌ فِي طَبَقٍ مِنْ نُورٍ سَاطِعٍ ضَوْؤُهَا يَبْلُغُ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ ثُمَّ يَقُومُ عَلَى شَفِيرِ الْخَنْدَقِ فَيُنَادِي السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْقُبُورِ أَهْلُكُمْ أَهْدَى إِلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْهَدِيَّةِ فَيَأْخُذُهَا وَ يَدْخُلُ بِهَا فِي قَبْرِهِ‏ تُوَسَّعُ عَلَيْهِ مَضَاجِعُهُ»

حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هر صدقه اى که براى میت داده مى شود، فرشته اى آن را به مانند طبقى از نور مى گیرد و به کنار قبر مى آورد و مى گوید: «اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا اَهْلَ الْقُبُورِ» این هدیه را خانواده شما براى شما فرستاده اند. آن گاه آن میت این هدیه را تحویل مى گیرد و وارد قبرش مى کند که همین سبب فراخى قبرش (و آسایش و آسودگى او) مى گردد.(همان، ج ‏2، ص 115، ح 11)

 

«أَنَّ رَجُلًا قَالَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَقِيَ مِنَ الْبِرِّ بَعْدَ مَوْتِ الْأَبَوَيْنِ شَيْ‏ءٌ قَالَ نَعَمْ الصَّلَاةُ عَلَيْهِمَا وَ الِاسْتِغْفَارُ لَهُمَا وَ الْوَفَاءُ بِعَهْدِهِمَا وَ إِكْرَامُ صَدِيقِهِمَا وَ صِلَةُ رَحِمِهِمَا»

مردی به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: آیا چیزی از نیکی نمودن در حق والدین باقی می ماند که لازم باشد- پس از مرگ آن ها- آن را به جای آورد؟! حضرت فرمودند: بله؛ نماز خواندن از طرف آن ها، و استغفار نمودن برای آن ها، و وفا نمودن به عهد آن ها، تکریم و بزرگداشت دوستان آن ها و صله رحم نمودن با خویشان آن ها.(همان، ح 9)

 

 

اموات تازه فوت شده وسبب میشود به خواب بیاید

 

در کتب ادعیه، برای این که پیامبر (صلی الله علیه و آله) و یا یکی از امامان (علیهم السلام) و حتی برای این که پدر و مادر و... که از دنیا رفته اند را در خواب بینیم، این دستورالعمل داده شده است:

«مَنْ أَرَادَ رُؤْيَةَ أَحَدٍ مِنَ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْأَئِمَّةِ (علیهم السلام)‏ أَوِ النَّاسِ أَوِ الْوَالِدَيْنِ فِي نَوْمِهِ فَلْيَقْرَأِ وَ الشَّمْسِ وَ اللَّيْلِ وَ الْقَدْرَ وَ الْجَحْدَ وَ الْإِخْلَاصَ‏ وَ الْمُعَوِّذَتَيْنِ‏ ثُمَّ يَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ يُصَلِّي عَلَى النَّبِيِّ وَ آلِهِ مِائَةً وَ يَنَامُ عَلَى الْجَانِبِ الْأَيْمَنِ عَلَى وُضُوئِهِ فَإِنَّهُ يَرَى مَنْ يُرِيدُهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ يُكَلِّمُهُمُ بِمَا يُرِيدُ مِنْ سُؤَالٍ وَ جَوَابٍ»

هر کس بخواهد یکی از پیامبران و امامان (علیهم السلام) یا یکی از مردمان یا والدین خود را در خواب ببیند، سوره های «شمس» و «لیل» و «قدر» و «کافرون» و «توحید» و «ناس» و «فلق» را بخواند سپس سوره «توحید» (قل هو الله احد) را صد مرتبه بخواند، سپس صد مرتبه صلوات بفرستد و با وضو و به پهلوی راست بخوابد، خواهد دید هر که را اراده کرده و با او گفتگو خواهد کرد انشاء اللَّه.(المصباح للكفعمي (جنة الأمان الواقية)، ص 48 و 49)

 

هم چنین گفته شده که این عمل را هفت شب انجام دهد و قبل از آن، این دعا را بخواند:

«اللَّهُمَّ أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يُوصَفُ، وَ الْإِيمَانُ يُعْرَفُ‏ مِنْهُ‏، مِنْكَ‏ بَدَتِ‏ الْأَشْيَاءُ، وَ إِلَيْكَ تَعُود،ُ فَمَا أَقْبَلَ مِنْهَا كُنْتَ مَلْجَأَهُ وَ مَنْجَاهُ، وَ مَا أَدْبَرَ مِنْهَا لَمْ يَكُنْ لَهُ مَلْجَأٌ، وَ لَا مَنْجَى مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ، وَ أَسْأَلُكَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، وَ أَسْأَلُكَ بِ‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏، وَ بِحَقِّ حَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سَيِّدِ النَّبِيِّينَ، وَ بِحَقِّ عَلِيٍّ خَيْرِ الْوَصِيِّينَ، وَ بِحَقِّ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ، وَ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ الَّذِينَ جَعَلْتَهُمَا سَيِّدَيْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ السَّلَام،ُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تُرِيَنِي مَيِّتِي فِي الْحَالِ الَّتِي هُوَ فِيهَا» (همان، ص 49)

سلام علیکم
شخصی عمداً روزه نگرفت و نماز نخواند،آیا باز به عهده فرزند بزرگت هست که براش انجام بده یا خیر؟؟

با سلام و درود

در باره این که وظیفه فرزند چیست، به کارشناس احکام مراجعه فرمایید؛ ولی در هر حال ـ چه وظیفه فرزند باشد و چه نباشد، چه آن شخص عمدا کوتاهی کرده و یا سهوی بوده ـ وقتی برای او نماز و روزه قضا انجام می شود، از بهترین هدایایی است که برای او فرستاده شده و حتما در احوالات او تأثیرگذار است و برای او گشایشی ایجاد و از سختی هایش کاسته می شود.

 

جمع بندی

 

پرسش:
برای تمام اعمال مستحبی و مکروه، چه کتاب و منبعی معرفی می کنید؟ هم چنین چه اعمالی موجب بالا رفتن درجه اموات تازه فوت شده و نیز سبب می شود به خواب بیایند؟

 

پاسخ:

در زمینه شناخت و معرفی اعمال مستحبی و مکروه، چند کتاب خدمتتان ارائه می شود:

«مفاتیح الحیاة»، آیت الله جوادی آملی

«حلیه المتقین»، علامه مجلسی(ره)

«آداب و سنن» که ترجمه جلد 73 «بحارالانوار» مرحوم مجلسی است و توسط محمد باقر کمره ای به فارسی ترجمه شده است.

«الآداب الدينية للخزانة المعينية»، طبرسى(ره)، که توسط احمد عابدی به فارسی ترجمه شده است.

«سنن النبى صلى الله عليه و آله»، علامه طباطبایی(ره)، که توسط محمد هادی فقهى به فارسی ترجمه شده است.

«مفاتیح الجنان»، شیخ عباس قمی(ره)

«مفاتیح نوین»، آیت الله مکارم شیرازی

 

برای بالا رفتن رتبه و درجه اموات تازه فوت شده نیز باید گفت:

در قدم اول، ادای واجباتی که بر عهده آن ها بوده و انجام نداده و یا فرصت انجامش را نداشته اند، مثل نماز قضا، روزه قضا، قرض و بدهی، و...؛ به نیابت از آن ها عمل عبادی انجام دادن مثل، نماز نیابتی، روزه نیابتی، حج نیابتی، زیارت نیابتی، و...؛ هم چنین صدقه دادن، قرآن خواندن، خواندن ادعیه و اذکار، خیرات کردن، غذا دادن، و...؛ و نیز به نیابت آن ها کار نیک و صالح انجام دادن، مثلا کمک به دیگران، کمک به نیازمندان، انجام کار خیر و...؛ همه این ها در احوال ایشان تأثیر زیادی دارد و باعث آرامش روح ایشان و علو درجاتشان می شود.

به این روایات توجه فرمایید:

«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله)‏ أَهْدُوا لِمَوْتَاكُمْ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا هَدِيَّةُ الْأَمْوَاتِ قَالَ الصَّدَقَةُ وَ الدُّعَاءُ»؛ رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمودند: براى مردگان خود هدیه بفرستید! گفتند: هدیه براى آنان چیست؟ فرمود: صدقه و دعا.(1)

«قَالَ (صلی الله علیه و آله)‏ إِنَّ أَرْوَاحَ الْمُؤْمِنِينَ تَأْتِي كُلَّ جُمُعَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا بِحِذَاءِ دُورِهِمْ وَ بُيُوتِهِمْ يُنَادِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ بِصَوْتٍ حَزِينٍ بَاكِينَ يَا أَهْلِي وَ يَا وُلْدِي وَ يَا أَبِي وَ يَا أُمِّي وَ أَقْرِبَائِي اعْطِفُوا عَلَيْنَا يَرْحَمْكُمُ اللَّهُ بِالَّذِي كَانَ فِي أَيْدِينَا وَ الْوَيْلُ وَ الْحِسَابُ عَلَيْنَا وَ الْمَنْفَعَةُ لِغَيْرِنَا وَ يُنَادِي كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ إِلَى أَقْرِبَائِهِ اعْطِفُوا عَلَيْنَا بِدِرْهَمٍ أَوْ بِرَغِيفٍ أَوْ بِكِسْوَةٍ يَكْسُوكُمُ اللَّهُ مِنْ لِبَاسِ الْجَنَّة»؛ رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: ارواح مؤمنان هر جمعه، به آسمان دنیا در برابر خانه ها و منزل هاى خود مى آیند و با صداى غمناکى ندا مى دهند که اى خانواده ما، اى فرزندان ما و اى پدر و مادر و خویشان ما! به ما مهربانى کنید؛ از اموالى که در دست ما بود (و اکنون در اختیار شماست) با دادن درهمى و قرص نانى و جامه اى نسبت به ما ترحم آورید، که خداوند شما را از جامه بهشت بپوشاند.(2)

«عَنِ النَّبِيِّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ: مَا تُصُدِّقَتْ لِمَيِّتٍ فَيَأْخُذُهَا مَلَكٌ فِي طَبَقٍ مِنْ نُورٍ سَاطِعٍ ضَوْؤُهَا يَبْلُغُ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ ثُمَّ يَقُومُ عَلَى شَفِيرِ الْخَنْدَقِ فَيُنَادِي السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْقُبُورِ أَهْلُكُمْ أَهْدَى إِلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْهَدِيَّةِ فَيَأْخُذُهَا وَ يَدْخُلُ بِهَا فِي قَبْرِهِ‏ تُوَسَّعُ عَلَيْهِ مَضَاجِعُهُ»؛ حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) فرمودند: هر صدقه اى که براى میت داده مى شود، فرشته اى آن را به مانند طبقى از نور مى گیرد و به کنار قبر مى آورد و مى گوید: «اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا اَهْلَ الْقُبُورِ» این هدیه را خانواده شما براى شما فرستاده اند. آن گاه آن میت این هدیه را تحویل مى گیرد و وارد قبرش مى کند که همین سبب فراخى قبرش (و آسایش و آسودگى او) مى گردد.(3)

«أَنَّ رَجُلًا قَالَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَقِيَ مِنَ الْبِرِّ بَعْدَ مَوْتِ الْأَبَوَيْنِ شَيْ‏ءٌ قَالَ نَعَمْ الصَّلَاةُ عَلَيْهِمَا وَ الِاسْتِغْفَارُ لَهُمَا وَ الْوَفَاءُ بِعَهْدِهِمَا وَ إِكْرَامُ صَدِيقِهِمَا وَ صِلَةُ رَحِمِهِمَا»؛ مردی به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: آیا چیزی از نیکی نمودن در حق والدین باقی می ماند که لازم باشد- پس از مرگ آن ها- آن را به جای آورد؟! حضرت فرمودند: بله؛ نماز خواندن از طرف آن ها، و استغفار نمودن برای آن ها، و وفا نمودن به عهد آن ها، تکریم و بزرگداشت دوستان آن ها و صله رحم نمودن با خویشان آن ها.(4)

 

اما در باره خواب دیدن اموات باید گفت:

در کتب ادعیه، برای این که پیامبر (صلی الله علیه و آله) و یا یکی از امامان (علیهم السلام) و حتی برای این که پدر و مادر و... که از دنیا رفته اند را در خواب بینیم، این دستورالعمل داده شده است:

«مَنْ أَرَادَ رُؤْيَةَ أَحَدٍ مِنَ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْأَئِمَّةِ (علیهم السلام)‏ أَوِ النَّاسِ أَوِ الْوَالِدَيْنِ فِي نَوْمِهِ فَلْيَقْرَأِ وَ الشَّمْسِ وَ اللَّيْلِ وَ الْقَدْرَ وَ الْجَحْدَ وَ الْإِخْلَاصَ‏ وَ الْمُعَوِّذَتَيْنِ‏ ثُمَّ يَقْرَأُ الْإِخْلَاصَ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ يُصَلِّي عَلَى النَّبِيِّ وَ آلِهِ مِائَةً وَ يَنَامُ عَلَى الْجَانِبِ الْأَيْمَنِ عَلَى وُضُوئِهِ فَإِنَّهُ يَرَى مَنْ يُرِيدُهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ يُكَلِّمُهُمُ بِمَا يُرِيدُ مِنْ سُؤَالٍ وَ جَوَابٍ»؛ هر کس بخواهد یکی از پیامبران و امامان (علیهم السلام) یا یکی از مردمان یا والدین خود را در خواب ببیند، سوره های «شمس» و «لیل» و «قدر» و «کافرون» و «توحید» و «ناس» و «فلق» را بخواند سپس سوره «توحید» (قل هو الله احد) را صد مرتبه بخواند، سپس صد مرتبه صلوات بفرستد و با وضو و به پهلوی راست بخوابد، خواهد دید هر که را اراده کرده و با او گفتگو خواهد کرد انشاء اللَّه.(5)

ایشان می گوید در نسخه دیگری دیدم که این عمل را هفت شب انجام دهد و قبل از آن، این دعا را بخواند:

«اللَّهُمَّ أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يُوصَفُ، وَ الْإِيمَانُ يُعْرَفُ‏ مِنْهُ‏، مِنْكَ‏ بَدَتِ‏ الْأَشْيَاءُ، وَ إِلَيْكَ تَعُود،ُ فَمَا أَقْبَلَ مِنْهَا كُنْتَ مَلْجَأَهُ وَ مَنْجَاهُ، وَ مَا أَدْبَرَ مِنْهَا لَمْ يَكُنْ لَهُ مَلْجَأٌ، وَ لَا مَنْجَى مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ، وَ أَسْأَلُكَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، وَ أَسْأَلُكَ بِ‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏، وَ بِحَقِّ حَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سَيِّدِ النَّبِيِّينَ، وَ بِحَقِّ عَلِيٍّ خَيْرِ الْوَصِيِّينَ، وَ بِحَقِّ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ، وَ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ الَّذِينَ جَعَلْتَهُمَا سَيِّدَيْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ السَّلَام،ُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْ تُرِيَنِي مَيِّتِي فِي الْحَالِ الَّتِي هُوَ فِيهَا»(6)

 

نکته:

اگر کسی بخواهد خواب خوب ببینید و یا از خواب آشفته به دور باشد و یا حتی همین خوابیدن او، برای او ثواب محسوب شود، می تواند آداب خواب و مستحبات قبل از خواب را انجام دهد. در این زمینه در کتبی مانند «حلیه المتقین» علامه مجلسی(ره) برخی آداب و روایات، بیان شده اند.

در ضمن، مراقبت از بیداری ها، یاد و ذکر خداوند، پرهیز از گناه و لهو، دوری از کارهای لغو و بیهوده، حالات قبل از خواب و...، در این زمینه مؤثر است.

 

پی نوشت ها:
1. نوری، مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل‏، محقق/مصحح: مؤسسة آل البيت (عليهم السلام)‏، ناشر: مؤسسة آل البيت عليهم السلام‏ ـ قم، 1408 ق‏، چاپ اول‏، ج ‏2، ص 484، ح 23.
2. همان، ح 24.
3. همان، ج ‏2، ص 115، ح 11.
4. همان، ح 9.
5. كفعمى، المصباح للكفعمي(جنة الأمان الواقية)، ناشر: دار الرضي(زاهدي) ـ قم‏، چاپ 1405ق، چاپ دوم‏، ص 48 و 49.
6. همان، ص 49.

 

موضوع قفل شده است