جمع بندی اختلاف تعبیر قرآن درباره باران و تگرگ

تب‌های اولیه

18 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال
اختلاف تعبیر قرآن درباره باران و تگرگ

سلام

در سوره نور خدا می فرماید از ابر باران می بارد ولی برای تگرگ گفته از آسمان از کوه تگرگ می بارد

 

تفاسیر این سوره رو خوندم که می گن شبیه کوه ابرها و یا تشبیهه و کنایه است..اما من نتونستم بپذیرم...در همون ایه چطور گفته باران از ابر میاد اما تگرگ رو گفته از کوه میاد؟

 

تگرگ چگونه بوجود میاد؟ شنیدم در اثر باد و بالا و پایین رفتن قطرات باران در نواحی بشدت سرد یخ زده و بصورت گلوله یخی پایین میاد

 

اولش گفتم شاید ابرها یخ می زنن میشه گفت کوه یخی ولی اگه ابر یخ بزنه مگه سنگینیش باعث سقوطش نمیشه؟ پس فکر نکنم ابر یخی داشته باشیم...ممنون میشم یکی توضیح بده تگرگ دقیقا چجوری بوجود میاد....من هیچ جوره نمی تونم بپذیرم این آیه داره کنایه می زنه ابر رو به کوه....خیلی حرص خوردم سر این شبهه در سرم..لطفا کمک کنید

با نام و یاد دوست

 

 

 

 

 

 

کارشناس بحث: استاد هدی

با سلام و عرض ادب
در آیه 43 سوره مبارکه نور مطالبی در خصوص منشاء و ریزش بارشی آمده که در تفاسیر به تگرگ تفسیر شده است:

أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِى سحََابًا ثمُ‏َّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثمُ‏َّ يجَْعَلُهُ رُكاَمًا فَترََى الْوَدْقَ يخَْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَ يُنزَّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاءُ  يَكاَدُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَار
آيا نديدي كه خداوند ابرهايي را به آرامي ميراند، سپس ميان آنها پيوند مي‏دهد و بعد آن را متراكم مي‏سازد، در اين حال دانه‏ هاي باران را مي‏بيني كه از آن خارج مي‏شود، و از آسمان - از كوههائي كه در آنست - دانه‏ هاي تگرگ نازل مي‏كند، و هر كس را بخواهد به وسيله آن زيان مي‏رساند و از هر كس بخواهد اين زيان را برطرف مي‏كند، نزديك است درخشندگي برق آن (ابرها) چشمها را ببرد!

در تفاسیر مختلف، پاسخهای متفاوتی به فراز کوه هایی که در این آیه ذکر شده، داده شده است. که در اینجا چند مورد را بیان میکنیم:

 تگرگ به خاطر تغییر ناگهانی دما بر روی ابر تشکیل می شود چنان که اگر از داخل اتاق گرم به صورت ناگهانی آب به بیرون اتاق که به شدت سرد می باشد پاشیده شود، فورا یخ می زند. ضمن اینکه دانشمندان فضایی چنین کوه هایی را که از آنها تگرگ نازل شود ندیده اند!
امّا توجّه به یافته های دانشمندان علوم جدید و تفسیر مفسّران روشن می کند که این آیه منافاتی با علم ندارد.
اگر آنچه درباره تگرگ در این آیه آمده را با توجه به ابتدای آیه که سخن از تشکیل ابرهای باران زا می باشد معنی کنیم، هرگز چنین تصوری که در آسمان هم کوه به معنی حقیقی وجود داشته باشد به ذهن نخواهد آمد؛ بلکه یقینا آیه به ابرهای تگرگ زا اشاره می کند و با جدیدترین یافته های علمی نیز مطابقت دارد.
چنانکه دانشمندان معاصر درباره چگونگى تشکیل تگرگ در آسمان چنين مى گويند: دانه هاى باران از ابر جدا مى شود و در قسمت فوقانى هوا به جبهه سردى برخورد مى كند و يخ مى زند ولى در آن حال بسيار كوچك است. سپس طوفان هاى شديدى كه در آن منطقه حكم فرما است اين دانه ها را مجدداً به بالا پرتاب مى كند و بار ديگر اين دانه ها به داخل ابرها فرو مى رود و لايه ديگر از آب به روى آن مى نشيند كه به هنگام جدا شدن از ابر مجدداً يخ مى بندد و گاه اين موضوع چندين بار تكرار مى شود تا زمانى كه تگرگ به اندازه اى درشت شود كه ديگر طوفان نتواند آن را به بالا پرتاب كند يا اينكه طوفان موقتاً آرام گيرد. اينجا است كه راه زمين را پيش مى گيرد و بدون مانع به طرف زمين حركت مى كند و گاه به اندازه اى درشت و سنگين است كه خساراتى به مزارع و باغ ها و حيوانات و حتى انسانها وارد مى سازد.(1)

 

1. تفسير نمونه، مكارم شيرازى، ناصر، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، 1374 ه. ش‏، چاپ سى و دوم‏، ج ‏14، ص 505

از اينجا روشن مى شود كه به وجود آمدن تگرگ هاى درشت و سنگين درصورتى امكان پذير است كه كوه هاى ابر بر فراز آن متراكم گردند تا هنگامى كه بادهاى شديد دانه يخ زده تگرگ را به ميان آن پرتاب مى‏ كنند مقدار بيشترى آب به خود جذب كند و سنگين شود. به اين ترتيب كوه‏ هاى ابر منبع قابل ملاحظه‏ اى براى تكوّن(تشکیل) تگرگ‏ هاى درشت كه در آيه به آن اشاره شده محسوب مى‏ شود و اگر اين كوه‏ ها همان توده‏ هاى ذرّات يخ باشد مسأله روشن تر مى گردد.(2)

در اينجا تحليل ديگرى نیز از بعضى از نويسندگان مى خوانيم(3) كه خلاصه آن چنين است: «در آيات مورد بحث ابرهاى بلند صريحا به كوه‏ هايى از يخ اشاره مى كند و يا به تعبير ديگر كوه‏ هايى كه در آن نوعى از يخ وجود دارد و اين بسيار جالب است. زيرا بعد از اختراع هواپيما و امكان پروازهاى بلند كه ديد دانش بشر را وسعت بخشيد دانشمندان به ابرهايى متشكل و مستور(پنهان) از سوزن هاى يخ رسيدند كه درست عنوان كوه ‏هايى از يخ بر آنها صادق است و باز هم عجيب است كه يكى از دانشمندان شوروى(روسیه) در تشريح ابرهاى رگبارى طوفانى، چندين بار از آنها به عنوان «كوه ‏هاى ابر» يا «كوه‏ هايى از برف» ياد كرده است و به اين ترتيب روشن مى‏ شود كه به راستى در آسمان كوه‏ هايى از يخ وجود دارد».(4)و (5)

 

2. پيام قرآن، مکارم شیرازی، ناصر، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، 1386 ه. ش‏، چاپ نهم‏، ج ‏8، ص 197.
3. باد و باران در قرآن، بازرگان، مهدی، انتشارات دارالفكر، 1344 ش، ص 140 و 141.
4. تفسير نمونه، همان، ج ‏14، ص 505.
5. سایت آیت الله مکارم:
https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=44&lid=0&mid=406313&catid=#1214908

مرحوم علامه نیز در المیزان در مورد کوهها در این آیه چنین نظری دارند:

«كلمه" برد" قطعات يخى (تگرگ) است كه از آسمان مى‏ آيد، و اگر آن را جبال در آسمان خوانده كنايه است از بسيارى و تراكم آن‏»(6)

 

6. طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1374، چاپ پنجم، ج15، ص189

اما استاد جوادی آملی پاسخی متفاوت بر اساس مفهوم کلمه ی "جبل" بیان فرموده اند. که ذیلا ارائه می شود:

«خيليها فكر مي‌كردند كه مثلاً در فضا كوههايي است كه از آن كوهها مثلاً باران يا برف يا تگرگ نازل مي‌شود در حالي كه هر امر مُتقن و محكمي را مي‌گويند: "جَبل". اينكه اوصاف دروني كه مستحكم باشد مي‌گويند: "جِبلّي است" براي همين است و اگر كوه را مي‌گويند "جَبل" براي آن است كه مستحكم و مُتقن است، چون اين‌چنين است به آن مي‌گويند "جَبل".

اين ابرها اگر نرم و سست باشد كه ديگر تگرگ‌زا نيست، اين ابرِ بستهٴ مستحكمِ سرد، مي‌شود "جَبل" و اگر سست باشد كه يا باران ندارد، يا ژاله‌اي دارد نَمي، دارد اين‌چنين نيست كه تگرگ ببارد؛ "بَرَد" يعني تگرگ.  ابر تا ركام نشود، متراكم نشود، مركّب نشود، سرد نشود، يخ‌بسته نشود، كوه نشود[یعنی مستحکم ومتراکم نشود] ، تگرگ‌زا نيست. فرمود: ﴿وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا﴾ در سماء, چه چيزي ﴿يُنَزِّلُ﴾؟ ﴿مِن بَرَدٍ﴾ اين تگرگ است»(7)

 

7. استاد جوادی آملی، تفسیر سوره مبارکه نور، جلسه 28:
http://www.portal.esra.ir/Pages/Index.aspx?kind=2&lang=fa&id=NjExOQ%3d%3d-9%2bKmLvlrvqU%3d

سلام مجدد...تشکر بابت پاسخگویی...من خیلی در این مورد تحقیق کردم و انتظار داشتم ابر یخ زده برام تایید بشه تا شبهه کوه در آسمان در ذهنم بر طرف بشه...تا بحال هر شبهه ای از قرآن داشتم بالاخره یه روزی یه جایی فورا برطرف می شد و کامل راضی می شدم اما سر این  یه شب تا 5 صبح خوابم نبرد انقدر بهش فکر کردم سوزن های یخی در ابر را شنیده بودم و تا حدی برام معنا دارش کرد اما متاسفانه این شبهه برای من هنوز برطرف نشدس ....حالا از درک ضعیف منه هر چی هست من قانع نشدم...خیلی حس بدی بهم میده بخودم میگم اگر یه انسان عادی این جمله رو بهم می گفت از آسمان از کوه تگرگ میاد....چی بهش می گفتم و چه برداشتی می کردم؟

 

در ایه ای از سوره نمل داریم

کوه‌ها را می‌بینی، و آنها را ساکن و جامد می‌پنداری، در حالی که مانند ابر در حرکتند؛ این صنع و آفرینش خداوندی است که همه چیز را متقن آفریده؛ او از کارهایی که شما انجام می‌دهید مسلّماً آگاه است!

در این آیه مثلا نوشته کوها مانند ابر.....خب در ایه بالا هم می نوشت ابرها مانند کوه...خیلی برام جالبه که حرکت وضعی زمین و در نتیجه حرکت کوه ها را به نهایت قدرت علم بوضوح داره نشون میده و واقعا  با توجه به علم زمان قرآن معجزه بزرگیه که با این صراحت اعلام کنی کوه ها در حرکتند......

سلام

در سوره نور خدا می فرماید از ابر باران می بارد ولی برای تگرگ گفته از آسمان از کوه تگرگ می بارد

 

تفاسیر این سوره رو خوندم که می گن شبیه کوه ابرها و یا تشبیهه و کنایه است..اما من نتونستم بپذیرم...در همون ایه چطور گفته باران از ابر میاد اما تگرگ رو گفته از کوه میاد؟

 

تگرگ چگونه بوجود میاد؟ شنیدم در اثر باد و بالا و پایین رفتن قطرات باران در نواحی بشدت سرد یخ زده و بصورت گلوله یخی پایین میاد

 

اولش گفتم شاید ابرها یخ می زنن میشه گفت کوه یخی ولی اگه ابر یخ بزنه مگه سنگینیش باعث سقوطش نمیشه؟ پس فکر نکنم ابر یخی داشته باشیم...ممنون میشم یکی توضیح بده تگرگ دقیقا چجوری بوجود میاد....من هیچ جوره نمی تونم بپذیرم این آیه داره کنایه می زنه ابر رو به کوه....خیلی حرص خوردم سر این شبهه در سرم..لطفا کمک کنید

سلام و ادب

این شبهات به خاطر قیاس مفاهیم کلمات با مفاهیم علوم تجربی است.

ما با توجه به مطالعه کتاب های علوم ، می دانیم که مواد عموما به سه صورت هستند :

جامد ، مایع ، گاز

ما وقتی لفظ کوه یا جبل را می شنویم آن را زیر مجموعه جامدات محسوب می کنیم.

در حالی که میتوان از این لفظ به توده های مایع و گاز فشرده هم اطلاق کرد.

به همین جهت است که آیت الله جوادی به این مطلب اشاره کردند.

در گذشته کلمات با توجه به بار معنایی خودشان استعمال میشدند.

یعنی در گذشته، معانی را بر اساس سه حالت مایع و جامد و گاز تقسیم بندی نمی کردند...

متاسفانه استفاده از قرآن برای علوم تجربی و قیاس آن با چنین علومی، باعث میشود تعاریف با هم خلط شود و چنین شبهاتی نیز پدید آید.

 

سلام ، ضمن تبریک بابت مطالعه و تفکر در معانی قرآن عرض میکنم آنچه بعنوان تفسیر قرآن از علمای بزرگوار موجود است برداشت شخص مفسر از آیات شریف است که صحت یا اشکال در آنها ممکن است در خصوص مورد اشاره شده از آنجا که بصورت شفاف از جبال در آسمان نام برده شده پس لازم است بر جبال متمرکز شویم و نزدیکترین و موجه ترین معنی را به آن نسبت دهیم تا وجود جبال در آسمان را توجیه نماید از معانی استخراج شده از واژه جبل بلا و سختی است با توجه به ادامه آیه میتوان این معنی را محتمل دانست که میفرماید از بلاهایی که در آسمان قرار دادیم تگرگ را نازل میکنیم تا به آنکه مقرر کردیم خسارت وارد کند لازم است یادآوری کنم آنچه عرض شد برداشت شخصی است که احتمال ورود اشکال بر آن وجود دارد ممنونم .

 

سلام

در سوره نور خدا می فرماید از ابر باران می بارد ولی برای تگرگ گفته از آسمان از کوه تگرگ می بارد

 

تفاسیر این سوره رو خوندم که می گن شبیه کوه ابرها و یا تشبیهه و کنایه است..اما من نتونستم بپذیرم...در همون ایه چطور گفته باران از ابر میاد اما تگرگ رو گفته از کوه میاد؟

 

تگرگ چگونه بوجود میاد؟ شنیدم در اثر باد و بالا و پایین رفتن قطرات باران در نواحی بشدت سرد یخ زده و بصورت گلوله یخی پایین میاد

 

اولش گفتم شاید ابرها یخ می زنن میشه گفت کوه یخی ولی اگه ابر یخ بزنه مگه سنگینیش باعث سقوطش نمیشه؟ پس فکر نکنم ابر یخی داشته باشیم...ممنون میشم یکی توضیح بده تگرگ دقیقا چجوری بوجود میاد....من هیچ جوره نمی تونم بپذیرم این آیه داره کنایه می زنه ابر رو به کوه....خیلی حرص خوردم سر این شبهه در سرم..لطفا کمک کنید

سلام ، برای درک معانی قرآن باید ظرفیت آنرا کسب کرد اگر رسیدن به کمال را به بالا رفتن از پله ها تشبیه کنیم سطح دسترسی به حقیقت کلام قرآن در هر پله تعریف شده است درست مثل این سایت که سطح مجاز دسترسی به اطلاعات با توجه به مقام و موقعیت و علم افراد تعریف شده است توصیه میکنم در کنار مطالعه قرآن برای اخذ مجوزها تلاش بفرمایید ممنون .

 

البته شاید اینجور مسایل در قرآن به دلیل این باشد که قرآن فقط کتاب هدایت نیست و کتاب گمراهی نیز می باشد....یهدی من یشا و یضل من یشا....طوری که در قؤان هم اومده آیاتش جز بر انکار و گمراهی کافران نمی افزاید

بهترین راه برای پی بردن به حقایق و درک تمیز حق از باطل فقط عمل به دستورات خداست وگرنه انسان تا ابد در جهل و سردرگمی باقی می مونه....به حول و قوه الهی من این راه رو خواهم رفت

یه مورد دیگه....در این آیه از باران به جمله خلال یاد کرده درسته؟ باران به عربی چه کلمه ایه؟ اگه خلال دقیقا همون خلال خودمونه این یعنی باران تشبیه شده به خلال و میشه تراکم ابر رو هم تشبیه به کوه دانست و از طرفی وقتی شب می شود در آن زمان آسمان پاک بوده و تا عمق ستاره ها دیده می شده و بوضوح معلوم بوده کوهی در آسمان نبوده پس مراد این آیه دقیقا تشبیه و خللی از بی علمی آیه وارد نمیشه

سلام مجدد...تشکر بابت پاسخگویی...من خیلی در این مورد تحقیق کردم و انتظار داشتم ابر یخ زده برام تایید بشه تا شبهه کوه در آسمان در ذهنم بر طرف بشه...

عرض سلام و ادب

عرصه ی آیات علمی قرآن کریم، عرصه ی بسیار باریک و خطیری است که اگر بخواهیم خدای نا کرده بدون در نظر گرفتن تفاسیر و تنها به صرف ذهنیات خود و یا گمانه زنیهای علمی به آن نزدیک شویم بیم در افتادن به ورطه  تفسیر به رای وجود خواهد داشت.

بر اساس تفاسیری که خدمت شما ارائه شد، کوه، در آیه مورد بحث، با توجه به بار معنایی لغوی این واژه به معنای متراکم و فشرده و سخت است. یعنی تگرگ در آسمان از ابری که متراکم و فشرده و سرد است نشات گرفته و می بارد.
 

البته شاید اینجور مسایل در قرآن به دلیل این باشد که قرآن فقط کتاب هدایت نیست و کتاب گمراهی نیز می باشد....یهدی من یشا و یضل من یشا....طوری که در قؤان هم اومده آیاتش جز بر انکار و گمراهی کافران نمی افزاید

 

بزرگوار این نظر دقیقا با نص صریح قران کریم در تضاد هست:

«لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ»(1) از پيش روى آن و از پشت‏ سرش باطل به سويش نمى ‏آيد وحى [نامه]اى است از حكيمى ستوده[صفات]

همانطور که ملاحظه میکنید، هیچ امر باطلی در قرآن کریم راه ندارد.

آیه مورد استناد شما به این معنی نیست که در قرآن (پناه بر خدا) امور باطل و نادرستی برای گمراهی کافران و تکذیب کنندگان وجود دارد. خیر، معنایش این است که همین سخن متقن و صحیح قرآن کریم را عده ای نمی پذیرند و این موجب خسارت و زیان آنان است نه اینکه در قرآن امور نادرستی برای گمراهی کفار وجود دارد. اگر اینگونه بود که خود مومنین هم بر اثر ایمان به همان امورد نادرست، زیان می دیدند. پس ایه مورد استشهاد شما معنایی که در ذهن دارید را نمی رساند.

1. فصلت/42

یه مورد دیگه....در این آیه از باران به جمله خلال یاد کرده درسته؟ باران به عربی چه کلمه ایه؟ اگه خلال دقیقا همون خلال خودمونه این یعنی باران تشبیه شده به خلال و میشه تراکم ابر رو هم تشبیه به کوه دانست و از طرفی وقتی شب می شود در آن زمان آسمان پاک بوده و تا عمق ستاره ها دیده می شده و بوضوح معلوم بوده کوهی در آسمان نبوده پس مراد این آیه دقیقا تشبیه و خللی از بی علمی آیه وارد نمیشه

یکی از اشکالات روش تحقیق شما بزرگوار این هست که بر مبنایی - که هنوز صحت و سقم آن مبنا برایتان مشخص نشده- یک نظریه را بنا میکنید و سپس بر اساس آن نظریه، نتیجه گیری می فرمایید .

مثلا در همین آیه 43 سوره مبارکه نور نه کلمه "باران" را حتی از ترجمه ظاهری آیه، صحییح استخراج کردید و نه "خلال". لطفا دقت بفرمایید:

 

«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ...»(1)
آيا ندانسته‏ اى كه خدا[ست كه] ابر را به آرامى مى ‏راند سپس ميان [اجزاء] آن پيوند مى‏ دهد آنگاه آن را متراكم مى‏ سازد پس دانه ‏هاى باران را مى ‏بينى كه از خلال آن بيرون مى ‏آيد.

همانطور که ملاحظه می فرمایید: باران= الودق
و
خلال= خلال، میان

یعنی دانه های باران از خلال ابر متراکم بیرون می آید.

1. نور/43

سلام و عرض ادب مجدد...گویا این شبهه من واقعا برطرف شد.... در سوره ملک می بینیم که خدا فرموده آسمان های دنیا را با چراغ هایی نورانی گردانیدیم...اینجا رسما داره ستاره ها رو که بار ها ازشون نام برده شده به چراغ تشبیه می کنه....پس با توجه به چنین تمثیل هایی قطعا تشبیه ابرهای عظیم و کوه مانند هیچ جای خللی نیست..گویا از این جور تمثیل ها زیاده در قرآن

جمع بندی

پرسش:
در سوره نور خدا می فرماید از ابر باران می بارد ولی برای تگرگ گفته از آسمان از کوه تگرگ می بارد. چرا فرموده  باران از ابر میاد اما تگرگ از کوه؟

پاسخ:
در آیه 43 سوره مبارکه نور مطالبی در خصوص منشاء و ریزش بارشی آمده که در تفاسیر به تگرگ تفسیر شده است:

« أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِى سحََابًا ثمُ‏َّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثمُ‏َّ يجَْعَلُهُ رُكاَمًا فَترََى الْوَدْقَ يخَْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَ يُنزَّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَاءُ  يَكاَدُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَار :
آيا نديدي كه خداوند ابرهايي را به آرامي ميراند، سپس ميان آنها پيوند مي‏دهد و بعد آن را متراكم مي‏سازد، در اين حال دانه‏ هاي باران را مي‏بيني كه از آن خارج مي‏شود، و از آسمان - از كوههائي كه در آنست - دانه‏ هاي تگرگ نازل مي‏كند، و هر كس را بخواهد به وسيله آن زيان مي‏رساند و از هر كس بخواهد اين زيان را برطرف مي‏كند، نزديك است درخشندگي برق آن (ابرها) چشمها را ببرد!»

در تفاسیر مختلف، پاسخهای متفاوتی به فراز کوه هایی که در این آیه ذکر شده، داده شده است. در تفسیر نمونه آمده است:
«دانشمندان معاصر درباره چگونگى تشکیل تگرگ در آسمان چنين مى گويند: دانه هاى باران از ابر جدا مى شود و در قسمت فوقانى هوا به جبهه سردى برخورد مى كند و يخ مى زند ولى در آن حال بسيار كوچك است. سپس طوفان هاى شديدى كه در آن منطقه حكم فرما است اين دانه ها را مجدداً به بالا پرتاب مى كند و بار ديگر اين دانه ها به داخل ابرها فرو مى رود و لايه ديگر از آب به روى آن مى نشيند كه به هنگام جدا شدن از ابر مجدداً يخ مى بندد و گاه اين موضوع چندين بار تكرار مى شود تا زمانى كه تگرگ به اندازه اى درشت شود كه ديگر طوفان نتواند آن را به بالا پرتاب كند يا اينكه طوفان موقتاً آرام گيرد. اينجا است كه راه زمين را پيش مى گيرد و بدون مانع به طرف زمين حركت مى كند و گاه به اندازه اى درشت و سنگين است كه خساراتى به مزارع و باغ ها و حيوانات و حتى انسانها وارد مى سازد».(1)
آیت الله"مکارم" در تفسیر پیام قران توضیحاتی بدین بیان دارند:
«از اينجا روشن مى شود كه به وجود آمدن تگرگ هاى درشت و سنگين درصورتى امكان پذير است كه كوه هاى ابر بر فراز آن متراكم گردند تا هنگامى كه بادهاى شديد دانه يخ زده تگرگ را به ميان آن پرتاب مى‏ كنند مقدار بيشترى آب به خود جذب كند و سنگين شود. به اين ترتيب كوه‏ هاى ابر منبع قابل ملاحظه‏ اى براى تكوّن(تشکیل) تگرگ‏ هاى درشت كه در آيه به آن اشاره شده محسوب مى‏ شود و اگر اين كوه‏ ها همان توده‏ هاى ذرّات يخ باشد مسأله روشن تر مى گردد.»(2)
تحليل ديگرى نیز از بعضى از نويسندگان مى خوانيم(3) كه خلاصه آن چنين است:
«در آيات مورد بحث ابرهاى بلند صريحا به كوه‏ هايى از يخ اشاره مى كند و يا به تعبير ديگر كوه‏ هايى كه در آن نوعى از يخ وجود دارد و اين بسيار جالب است. زيرا بعد از اختراع هواپيما و امكان پروازهاى بلند كه ديد دانش بشر را وسعت بخشيد دانشمندان به ابرهايى متشكل و مستور(پنهان) از سوزن هاى يخ رسيدند كه درست عنوان كوه ‏هايى از يخ بر آنها صادق است و باز هم عجيب است كه يكى از دانشمندان شوروى(روسیه) در تشريح ابرهاى رگبارى طوفانى، چندين بار از آنها به عنوان «كوه ‏هاى ابر» يا «كوه‏ هايى از برف» ياد كرده است و به اين ترتيب روشن مى‏ شود كه به راستى در آسمان كوه‏ هايى از يخ وجود دارد» (4)و (5)
مرحوم علامه"طباطبایی" نیز بر این نظرند که:
«كلمه" برد" قطعات يخى (تگرگ) است كه از آسمان مى‏ آيد، و اگر آن را جبال در آسمان خوانده كنايه است از بسيارى و تراكم آن‏»(6)
 استاد "جوادی آملی" پاسخی متفاوت بر اساس مفهوم کلمه ی "جبل" بیان فرموده اند:
«هر امر مُتقن و محكمي را مي‌گويند: "جَبل". اينكه اوصاف دروني كه مستحكم باشد مي‌گويند: "جِبلّي است" براي همين است و اگر كوه را مي‌گويند "جَبل" براي آن است كه مستحكم و مُتقن است، چون اين‌چنين است به آن مي‌گويند "جَبل".
اين ابرها اگر نرم و سست باشد كه ديگر تگرگ‌زا نيست، اين ابرِ بستهٴ مستحكمِ سرد، مي‌شود "جَبل" و اگر سست باشد كه يا باران ندارد، يا ژاله‌اي دارد نَمي، دارد اين‌چنين نيست كه تگرگ ببارد؛ "بَرَد" يعني تگرگ.  ابر تا ركام نشود، متراكم نشود، مركّب نشود، سرد نشود، يخ‌بسته نشود، كوه نشود[یعنی مستحکم ومتراکم نشود] ، تگرگ‌زا نيست. فرمود: ﴿وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا﴾ در سماء, چه چيزي ﴿يُنَزِّلُ﴾؟ ﴿مِن بَرَدٍ﴾ اين تگرگ است»(7)

 

پی نوشتها:

1. تفسير نمونه، مكارم شيرازى، ناصر، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، 1374 ه. ش‏، چاپ سى و دوم‏، ج ‏14، ص 505
2. پيام قرآن، مکارم شیرازی، ناصر، دار الكتب الاسلاميه‏، تهران‏، 1386 ه. ش‏، چاپ نهم‏، ج ‏8، ص 197.
3. باد و باران در قرآن، بازرگان، مهدی، انتشارات دارالفكر، 1344 ش، ص 140 و 141.
4. تفسير نمونه، همان، ج ‏14، ص 505.
5. سایت آیت الله مکارم:
https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=44&lid=0&mid=406313&catid=#1214908
6. طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه محمد باقر موسوی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1374، چاپ پنجم، ج15، ص189
7. استاد جوادی آملی، تفسیر سوره مبارکه نور، جلسه 28:
http://www.portal.esra.ir/Pages/Index.aspx?kind=2&lang=fa&id=NjExOQ%3d%3d-9%2bKmLvlrvqU%3d

موضوع قفل شده است