جمع بندی آیا به یقین نرسیدن حجت آور است؟

تب‌های اولیه

41 پستها / 0 جدید
آخرین ارسال
آیا به یقین نرسیدن حجت آور است؟

سلام

ایا اگر در مسایلی از دین انسان به یقین نرسد به معنی ان است که حجت بر او تمام نشده است ؟

باتشکر

width: 700 align: center

[TD="align: center"]با نام و یاد دوست

[/TD]

[TD="align: center"][/TD]


کارشناس بحث: استاد صدیق

[TD][/TD]

**گلشن**;1012454 نوشت:
ایا اگر در مسایلی از دین انسان به یقین نرسد به معنی ان است که حجت بر او تمام نشده است ؟

باسلام و عرض ادب

این مسئله از مباحث مهم و جنجالی در معرفت شناسی باور دینی است.
از یک سو، انسان باید برای اعتقاد داشتن از ظن و گمان بپرهیزید.
چنانکه خداوند متعال مشرکان و منکران را به جهت اینکه از ظن و گمان خود تبعیت میکنند و علمی نسبت به آنچه باور دارند یا انکار میکنند ندارند، مورد سرزنش خود قرار میدهد.
وَإِن تُطِع أَكثَرَ مَن فِي الأَرضِ يُضِلّوكَ عَن سَبيلِ اللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِن هُم إِلّا يَخرُصونَ﴿سوره مبارکه انعام، آیه116﴾اگر از بیشتر کسانی که در روی زمین هستند اطاعت کنی، تو را از راه خدا گمراه می کنند؛ (زیرا) آنها تنها از گمان پیروی می‌نمایند، و تخمین و حدس (واهی) می‌زنند
«
وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلاَّ أَمانِيَّ وَ إِنْ‏ هُمْ‏ إِلاَّ يَظُنُّون»(سوره مبارکه بقره، آیه 78)

و پاره‏ اى از آنان عوامانى هستند كه كتاب خدا را جز يك مشت خيالات و آرزوها نمى‏ دانند؛ و تنها به پندارهايشان دل بسته‏ اند.

بنابراین، آنچه از این آیات به دست می اید این است که
پيروى از ظن و گمان در اساس و اصول دين و شناخت مكتب وحى كارى است نادرست و در خور سرزنش و هر كس بايد در اين قسمت از روى تحقيق كافى گام بردارد.(تفسیر نمونه، ج1، ص318)

از سوی دیگر، خداوند متعال بر اساس حکمی-که عقل هر بشری متوجه میشود- اتمام حجت را منوط به رسیدن پیام خود به بندگانش میداند.
به همین جهت، کسی که پیام الهی به او نرسیده است را مشمول عقاب و عتاب خود قرار نمیدهد.
«وَ ما كُنَّا مُعَذِّبينَ حَتَّى نَبْعَثَ‏ رَسُولا»(سوره مبارکه اسراء، ایه15)
و ما هرگز (قومى را) مجازات نخواهيم كرد، مگر آنكه پيامبرى مبعوث كرده باشيم (تا وظايفشان را بيان كند.) (15)
حد اقل مفهوم آيه اين است كه در مسائلى كه عقل قادر به درك آن نيست، خداوند بدون بعث رسولان يعنى بيان احكام و وظائف، كسى را مجازات نمى‏كند، و اين دليل بر نفى مجازات و عقاب در موارد عدم بيان است، و اصل برائت نيز چيزى جز اين نمى‏گويد كه عقاب بدون بيان صحيح نيست.(تفسیر نمونه، ج12،ص 58)
از نظر عقلی(البته عقل عملی) نیز قاعده ای با عنوان "قبح عقاب بلابیان" وجود دارد.
بر اساس این قاعده، تا زمانی که بیان وجود نداشته باشد، عقاب و عتابی و توبیخی نیز وجود ندارد.

از سوی سوم، یقین گرچه حالتی روانی است که در صورت وجود آن، شخص احتمال مخالف را نادرست میداند، ولی راه های رسیدن به این یقین، متفاوت و متعدد است.
برای برخی انسانها، رسیدن به یقین، از راه استدلال عقلی است.
هر مسئله ای که به نفع آن، دلیلی عقلی وجود داشته باشد مورد قبول است و در غیر این صورت کنار گذارده میشد.
گروهی دیگر، دلیل عقلی را ناقص یا حتی راهزن دانسته و معتقدند که راه رسیدن به یقین، از طریق کشف و شهود و تهذیب نفس ممکن است.
و بالاخره گروه سوم، به ادله نقلی(ایات و روایات) استناد کرده و معتقدند که باوری که از طریق این ادله برای انسان ایجاد میشود در هیچ راه دیگری به دست نمی آید.

بر اساس این نکات، کسی که از هیچ طریق مورد قبولی، یقین برایش ایجاد نشده است، بیان به او نرسیده است.
چرا که اگر بیان برایش رسیده باشد، این بیان باید برایش ایجاد علم معتبر داشته باشد.
خواه به این شخص بدون یقین، اصلا سخن حق نرسیده است یا اگر رسیده، برایش معتبر نبوده تا با آن یقین به دست بیاورد.

موفق باشید.

صدیق;1012660 نوشت:
این مسئله از مباحث مهم و جنجالی در معرفت شناسی باور دینی است.
از یک سو، انسان باید برای اعتقاد داشتن از ظن و گمان بپرهیزید.
چنانکه خداوند متعال مشرکان و منکران را به جهت اینکه از ظن و گمان خود تبعیت میکنند و علمی نسبت به آنچه باور دارند یا انکار میکنند ندارند، مورد سرزنش خود قرار میدهد.
وَإِن تُطِع أَكثَرَ مَن فِي الأَرضِ يُضِلّوكَ عَن سَبيلِ اللَّهِ ۚ إِن يَتَّبِعونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِن هُم إِلّا يَخرُصونَ﴿سوره مبارکه انعام، آیه116﴾اگر از بیشتر کسانی که در روی زمین هستند اطاعت کنی، تو را از راه خدا گمراه می کنند؛ (زیرا) آنها تنها از گمان پیروی می‌نمایند، و تخمین و حدس (واهی) می‌زنند

سلام و عرض ادب
استاد این سناریو را می توان بر عکس هم دید
مشرکان می توانستند بگویند ما نیز به انچه پیامبر می گوید علم و یقین نداریم منظور اینجا یقین منطقی است حتی یقین روانشناختی

صدیق;1012660 نوشت:
و پاره‏ اى از آنان عوامانى هستند كه كتاب خدا را جز يك مشت خيالات و آرزوها نمى‏ دانند؛ و تنها به پندارهايشان دل بسته‏ اند.

ان عوامان چگونه می توانسته اند نسبت به کتاب خدا علم و یقین داشته باشند ؟

صدیق;1012660 نوشت:
بنابراین، آنچه از این آیات به دست می اید این است که پيروى از ظن و گمان در اساس و اصول دين و شناخت مكتب وحى كارى است نادرست و در خور سرزنش و هر كس بايد در اين قسمت از روى تحقيق كافى گام بردارد.(تفسیر نمونه، ج1، ص318)

حتی اگر این ظن و گمان درباره دین و قران باشد ؟

صدیق;1012671 نوشت:
از سوی دیگر، خداوند متعال بر اساس حکمی-که عقل هر بشری متوجه میشود- اتمام حجت را منوط به رسیدن پیام خود به بندگانش میداند.

ایا واقعا رسیدن پیام اتمام حجت است یا به یقین رسیدن ؟
ایا رسیدن صرف پیام انسان را به یقین می رساند ؟

صدیق;1012671 نوشت:
از سوی دیگر، خداوند متعال بر اساس حکمی-که عقل هر بشری متوجه میشود- اتمام حجت را منوط به رسیدن پیام خود به بندگانش میداند.

ایا واقعا رسیدن پیام اتمام حجت است یا به یقین رسیدن ؟
ایا رسیدن صرف پیام انسان را به یقین می رساند ؟

صدیق;1012674 نوشت:
از سوی سوم، یقین گرچه حالتی روانی است که در صورت وجود آن، شخص احتمال مخالف را نادرست میداند، ولی راه های رسیدن به این یقین، متفاوت و متعدد است.
برای برخی انسانها، رسیدن به یقین، از راه استدلال عقلی است.
هر مسئله ای که به نفع آن، دلیلی عقلی وجود داشته باشد مورد قبول است و در غیر این صورت کنار گذارده میشد.
گروهی دیگر، دلیل عقلی را ناقص یا حتی راهزن دانسته و معتقدند که راه رسیدن به یقین، از طریق کشف و شهود و تهذیب نفس ممکن است.
و بالاخره گروه سوم، به ادله نقلی(ایات و روایات) استناد کرده و معتقدند که باوری که از طریق این ادله برای انسان ایجاد میشود در هیچ راه دیگری به دست نمی آید.

پس خود رسیدن به یقین هم یک موضوع کاملا شخصی است
و نمی توان به باسانی به دیگران انگ کافر زد شاید به هیچ طریقی به یقین نرسیده ست

صدیق;1012675 نوشت:
بر اساس این نکات، کسی که از هیچ طریق مورد قبولی، یقین برایش ایجاد نشده است، بیان به او نرسیده است.
چرا که اگر بیان برایش رسیده باشد، این بیان باید برایش ایجاد علم معتبر داشته باشد.
خواه به این شخص بدون یقین، اصلا سخن حق نرسیده است یا اگر رسیده، برایش معتبر نبوده تا با آن یقین به دست بیاورد.

موفق باشید.

پس استاد می شود نتیجه گرفت کسی که از هیچ طریقی به یقین نرسیده حجت بر او تمام نشده است
و در محضر خدا گناهکار نیست ؟

موضوع قفل شده است